Trả lời nhanh
Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (từ 01/7/2026) không đặt thời hạn tối đa cho các năm cơ quan thuế được kiểm tra; quá 5 năm cơ quan thuế vẫn có thể kiểm tra các năm chưa kiểm tra. Thời hiệu xử phạt là 02 năm với vi phạm thủ tục thuế và 05 năm với khai sai dẫn đến thiếu thuế hoặc trốn thuế chưa đến mức hình sự. Quá thời hiệu thì không bị phạt nhưng vẫn phải nộp đủ thuế thiếu, thuế trốn và tiền chậm nộp trong 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện.
Ý chính
- Kiểm tra thuế tại trụ sở theo kế hoạch, chuyên đề và một số trường hợp rủi ro: không quá 01 lần trong 01 năm (điểm c khoản 3 Điều 22 Luật 108/2025/QH15)
- Thời hạn kiểm tra không quá 20 ngày, gia hạn 01 lần không quá 20 ngày; doanh nghiệp có giao dịch liên kết 40 ngày, gia hạn không quá 40 ngày
- Quá 5 năm cơ quan thuế vẫn có quyền kiểm tra các năm chưa được kiểm tra, trong phạm vi thời hiệu và thời hạn truy thu của luật
- Thời hiệu xử phạt: 02 năm với vi phạm thủ tục thuế; 05 năm với khai sai dẫn đến thiếu thuế và trốn thuế chưa đến mức hình sự (khoản 7 Điều 44)
- Quá thời hiệu không bị phạt nhưng vẫn phải nộp đủ thuế thiếu, thuế trốn, tiền chậm nộp trong 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện (khoản 8 Điều 44)
- Khai bổ sung hồ sơ khai thuế được thực hiện trong 05 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ của kỳ có sai sót (khoản 5 Điều 12)
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (10/04/2023); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 13/11/2026: bài đã được cập nhật theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026, thay Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14).
Quyết toán thuế (thường gọi như vậy, đúng ra là kiểm tra thuế) là việc cơ quan thuế kiểm tra, đối chiếu lại số liệu tự kê khai của doanh nghiệp. Doanh nghiệp sẽ phải nộp các khoản phạt và nộp bù tiền thuế nếu cơ quan thuế phát hiện ra các sai sót trong số liệu doanh nghiệp tự kê khai.
Thời hạn quyết toán thuế của doanh nghiệp
Theo Điều 22 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, cơ quan thuế kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế theo quyết định kiểm tra. Đối với các trường hợp được lựa chọn theo kế hoạch, chuyên đề và các trường hợp chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, phá sản, giải thể, chấm dứt hoạt động, cổ phần hóa, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chuyển địa điểm kinh doanh, cơ quan thuế kiểm tra tại trụ sở của người nộp thuế không quá 01 lần trong 01 năm (điểm c khoản 3 Điều 22). Quy định này không áp dụng đối với các trường hợp kiểm tra lại. Thời hạn kiểm tra thuế không quá 20 ngày kể từ ngày công bố quyết định kiểm tra, có thể gia hạn 01 lần nhưng không quá 20 ngày; doanh nghiệp có giao dịch liên kết không quá 40 ngày, có thể gia hạn 01 lần nhưng không quá 40 ngày (điểm d khoản 3 Điều 22). Luật cũng ưu tiên kiểm tra trực tuyến, từ xa trên dữ liệu điện tử (điểm a khoản 1 Điều 22).
Trước đây, theo Luật Quản lý thuế 2019, cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra tại trụ sở của doanh nghiệp không quá một lần một năm và thông báo trước bằng văn bản về thời gian, nội dung và đoàn cán bộ thuế phụ trách. Các cuộc kiểm tra có quyết định kiểm tra được ban hành trước ngày 01/7/2026 nhưng chưa ban hành kết luận hoặc quyết định xử lý thì tiếp tục thực hiện theo Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 (khoản 3 Điều 53 Luật 108/2025/QH15).
Theo đó, pháp luật không quy định khoảng thời gian tối đa mà cơ quan thuế xuống kiểm tra doanh nghiệp. Nếu quá thời hạn 5 năm thì cơ quan thuế vẫn có quyền kiểm tra lại số liệu tự kê khai các năm chưa được kiểm tra trước đó, miễn là còn trong phạm vi các thời hiệu xử phạt và thời hạn truy thu nêu dưới đây. Và cơ quan thuế sẽ kiểm tra số liệu theo từng năm một.
Ví dụ
Cơ quan thuế chưa quyết toán thuế với doanh nghiệp từ năm 2015 đến năm 2022, khoảng thời gian là 8 năm (2015–2022). Nếu năm 2023, cơ quan thuế xuống quyết toán thuế tại trụ sở địa bàn của doanh nghiệp thì cơ quan thuế có quyền kiểm tra dữ liệu kê khai và nộp thuế của doanh nghiệp từ năm 2015 đến năm 2022.
(Ví dụ này được viết ở thời điểm năm 2023. Từ 01/7/2026, việc truy thu và xử phạt cho các năm cũ áp dụng theo khoản 7, khoản 8 Điều 44 Luật 108/2025/QH15 nêu ở phần dưới.)
Hệ quả khi để quá lâu không quyết toán thuế
Tuy nhiên, nếu để thời gian quá lâu mà không quyết toán thuế sẽ dẫn đến một số vấn đề cho doanh nghiệp:
- Thời gian kiểm tra tại doanh nghiệp sẽ lâu hơn, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do trong quá trình kiểm tra, doanh nghiệp sẽ phải tìm dữ liệu, xem xét lại hồ sơ, giải trình cho cơ quan thuế. Càng nhiều năm thì sẽ càng cần nhiều thời gian để kiểm tra.
- Doanh nghiệp bị tính nhiều tiền lãi hơn nếu cơ quan thuế phát hiện ra sai sót. Trong quá trình kiểm tra, cơ quan thuế có thể phát hiện ra sai sót của doanh nghiệp từ nhiều năm về trước. Điều đó dẫn đến việc doanh nghiệp sẽ bị phạt, nộp thêm tiền thuế và tiền chậm nộp. Số tiền chậm nộp sẽ càng nhiều khi thời gian phát hiện sai sót càng lâu.
- Mắc nhiều lỗi như nhau nhưng không phát hiện ra. Lỗi này có thể khắc phục bằng việc quyết toán thuế thường xuyên với cơ quan thuế. Khi cơ quan thuế phát hiện ra lỗi và thông báo cho doanh nghiệp thì doanh nghiệp sẽ không mắc phải các lỗi tương tự như thế nữa. Hạn chế tiền phạt cho doanh nghiệp.
Ngoài việc đợi cơ quan thuế ra quyết định kiểm tra trong nội dung và kế hoạch kiểm tra hàng năm, doanh nghiệp có thể chủ động mời cơ quan thuế về quyết toán thuế tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp làm công văn gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp, cơ quan thuế sẽ xem xét đề nghị của doanh nghiệp và gửi công văn hồi đáp cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ phục vụ đoàn kiểm tra thuế từ sớm.
Ngoài ra, khi phát hiện hồ sơ khai thuế đã nộp có sai, sót, người nộp thuế được khai bổ sung trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ có sai, sót, đối với các trường hợp như trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra (khoản 5 Điều 12 Luật 108/2025/QH15). Trường hợp khai sai nhưng đã khai bổ sung và tự giác nộp đủ số tiền thuế phải nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế thì không bị xử phạt vi phạm hành chính (điểm a khoản 2 Điều 44).
Quy định về xử phạt hành chính thuế
Quy định về xử phạt hành chính thuế liên quan đến thời hiệu xử phạt và nội dung của các khoản phạt vi phạm hành chính thuế. Nếu quá thời hiệu xử phạt thì cơ quan thuế sẽ không xử phạt doanh nghiệp các vi phạm hành chính thuế (nếu cơ quan thuế phát hiện ra vi phạm). Tuy nhiên, theo khoản 8 Điều 44 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, doanh nghiệp vẫn phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế trốn, số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu không đúng và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trong thời hạn 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.
Thời hiệu 02 năm
Theo khoản 7 Điều 44 Luật 108/2025/QH15, đối với hành vi vi phạm thủ tục thuế thì thời hiệu xử phạt là 02 năm. Quá thời hạn 02 năm mà cơ quan thuế phát hiện doanh nghiệp vi phạm thủ tục về thuế như không nộp hồ sơ khai thuế tháng, quý (khi không phát sinh số thuế phải nộp; nếu không nộp hồ sơ khai thuế dẫn đến thiếu số thuế phải nộp thì là hành vi trốn thuế, thời hiệu 05 năm theo điểm a, điểm l khoản 4 Điều 45), chậm nộp hồ sơ thuế, khai không đúng nội dung tờ khai,… thì doanh nghiệp sẽ không bị xử phạt về những hành vi vi phạm này.
Thời hiệu 05 năm
Đối với hành vi trốn thuế chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu thì thời hiệu xử phạt là 05 năm (khoản 7 Điều 44). Quá thời gian 5 năm mà cơ quan thuế phát hiện doanh nghiệp khai sai, trốn thuế, gian lận thuế nhưng chưa tới mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì doanh nghiệp sẽ không bị xử phạt hành chính về những hành vi vi phạm này. Thời điểm để tính thời hiệu xử phạt thực hiện theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Truy thu trong 10 năm trở về trước
Quá thời hiệu xử phạt, doanh nghiệp không bị xử phạt hành chính nữa nhưng vẫn phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, tiền thuế trốn, tiền chậm nộp trong thời hạn 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm. Trường hợp người nộp thuế không đăng ký thuế thì phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế trốn, tiền chậm nộp cho toàn bộ thời gian trở về trước kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm (khoản 8 Điều 44).
Mức xử phạt hành chính thuế được thực hiện theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Theo Điều 44 Luật 108/2025/QH15, hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế bị phạt 20% số thuế khai thiếu (đối với hành vi quy định tại khoản 2 Điều 45), hành vi trốn thuế bị phạt từ 01 lần đến 03 lần số tiền thuế trốn; mức phạt cụ thể cho các hành vi vi phạm thủ tục thuế như nộp chậm hồ sơ khai thuế, không nộp hồ sơ khai thuế, không nộp phụ lục về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết kèm theo hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp thực hiện theo nghị định hướng dẫn hiện hành.
Tổng kết
Vậy tổng kết lại, đối với doanh nghiệp, nếu quá 5 năm mà không quyết toán thuế thì cơ quan thuế có quyền kiểm tra số liệu tự kê khai và nộp thuế của doanh nghiệp trong khoảng thời gian trước đó.
Mặt khác, nếu cơ quan thuế phát hiện ra các vi phạm hành chính thuế thì doanh nghiệp sẽ không bị xử phạt về những vi phạm đã quá thời hiệu. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải nộp bổ sung tiền thuế thiếu và tiền chậm nộp (trong 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện) nếu cơ quan thuế phát hiện ra doanh nghiệp nộp thiếu tiền thuế.
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Luật 108/2025/QH15
- Luật 38/2019/QH14
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



