Trả lời nhanh
Kế toán ngân hàng là việc thu nhận, ghi chép, xử lý và phân tích các nghiệp vụ kinh tế, tài chính về hoạt động tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng, chủ yếu dưới hình thức giá trị. Đối tượng phản ánh là vốn và sự vận động của vốn, gồm nguồn vốn (vốn tự có, vốn huy động) và việc sử dụng vốn (cho vay, đầu tư, mua sắm TSCĐ, nộp quỹ dự trữ bắt buộc).
Ý chính
- Kế toán ngân hàng là gì
- Đối tượng và đặc điểm kế toán ngân hàng thương mại
- Môi trường kế toán và nguyên tắc, chuẩn mực kế toán
- Bài tập áp dụng
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (24/09/2016); chính sách có thể đã thay đổi.
Bài viết trình bày khái niệm, đối tượng, đặc điểm, hệ thống tài khoản của kế toán ngân hàng thương mại và một bài tập áp dụng.
Kế toán ngân hàng là gì
Kế toán ngân hàng là việc thu nhận, ghi chép, xử lý, phân tích các nghiệp vụ kinh tế, tài chính về hoạt động tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng dưới hình thức chủ yếu là giá trị để phản ánh, kiểm tra toàn bộ hoạt động kinh doanh của đơn vị ngân hàng, đồng thời cung cấp thông tin cần thiết cho các đối tượng quan tâm.
Đối tượng và đặc điểm kế toán ngân hàng thương mại
Là công cụ quản lý kinh tế - tài chính, đối tượng phản ánh trước hết của kế toán ngân hàng là vốn và sự vận động của vốn trong hoạt động tiền tệ, thanh toán, tín dụng đối nội đối ngoại của hệ thống ngân hàng.
- Vốn của hệ thống ngân hàng nói chung hay từng đơn vị ngân hàng đơn nói riêng luôn tồn tại dưới hai hình thức là nguồn vốn và sử dụng vốn.
- Đối tượng của kinh tế ngân hàng còn là kết quả của sự vận động của nguồn vốn ngân hàng.
Nguồn vốn của ngân hàng thương mại
Vốn tự có và coi như tự có:
- Vốn điều lệ
- Quỹ dự trữ
- Các loại quỹ của ngân hàng
- Lãi chưa phân phối
- Vốn cố định
Vốn quản lý và huy động
Các loại vốn khác
Sử dụng vốn của ngân hàng thương mại
- Chi mua sắm TSCĐ
- Chi cho công tác quản lý
- Cấp vốn cho đơn vị phụ thuộc
- Gửi tiền lại ngân hàng nhà nước
- Nộp quỹ dự trữ bắt buộc tại ngân hàng nhà nước
- Sử dụng vốn cho vay
- Dùng vốn liên doanh, liên kết, đầu tư,…
- Dùng vốn để kinh doanh ngoại tệ vàng bạc đá quý
- Sử dụng vốn vào các mục đích khác

Ảnh 1: Kế toán ngân hàng thương mại
Sự vận động của vốn
Đối tượng của kế toán ngân hàng còn là kết quả của sự vận động của vốn ngân hàng, nói cách khác kế toán ngân hàng phải phản ánh các khoản thu nhập chi phí và kết quả của hoạt động ngân hàng.
Đặc điểm đối tượng của kế toán ngân hàng
- Chủ yếu tồn tại dưới hình thái giá trị
- Có mối quan hệ chặt chẽ, thường xuyên với đối tượng của các đơn vị, tổ chức kinh tế, cá nhân
- Có quy mô và phạm vi lớn và có sự tuần hoàn thường xuyên liên tục
- Có sự khác biệt giữa đối tượng kế toán ngân hàng thương mại và kế toán ngân hàng nhà nước
Đặc điểm kế toán ngân hàng
- Tính tổng hợp cao (tính xã hội cao)
- Xử lý nghiệp vụ theo quy trình công nghệ nghiêm ngặt chặt chẽ
- Tính kịp thời và xác định cao độ
- Khối lượng chứng từ lớn và phức tạp
Nhiệm vụ kế toán ngân hàng thương mại
- Phản ánh các nghiệp vụ kịp thời, chính xác chung thực, khách quan toàn diện, theo các nguyên tắc và chuẩn mực kế toán
- Phân tích và cung cấp thông tin cho nhà quản lý
- Giám sát nghiêm ngặt mọi nghiệp vụ của ngân hàng, đảm bảo an toàn tài sản cho ngân hàng và nhà nước
Môi trường kế toán và nguyên tắc, chuẩn mực kế toán
Khái niệm
Là phương tiện kế toán được sử dụng để phản ánh tình hình hiện có và sự vận động của từng đối tượng kế toán nhằm phục vụ cho yêu cầu quản lý tài chính của doanh nghiệp.
Thực chất tài khoản này là nơi ghi chép (hệ thống hóa) các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh liên quan đến một nội dung nhất định.

Ảnh 2: Kế toán ngân hàng thương mại
Phân loại tài khoản
- Phân loại theo bản chất kinh tế
- TK phản ánh tài sản
- TK phản ánh nguồn vốn
- TK phản ánh tài sản – nguồn vốn
- Phân loại theo mức độ lao động
- TK tổng hợp
- TK chi tiết
- Phân loại theo mối quan hệ với bảng cân đối kế toán
- TK nội bảng
- TK ngoại bảng
Lưu ý: vấn đề này chỉ mang tính chất thời điểm
Kết cấu TK
Tên gọi của tài khoản: được lấy từ tên gọi của đối tượng kế toán mà nó phản ánh.
Số hiệu tài khoản: mỗi tài khoản có số liệu riêng và được dùng thay cho tên gọi của tài khoản. Số hiệu của tài khoản do chế độ kế toán ngân hàng quy định.
Phân cấp:
- TK 1, 2, 3: được gọi là tài khoản tổng hợp
- TK 4, 5, 6, 7, 8, 9 là những tài khoản chi tiết
Phương pháp mã hóa
Loại – TK cấp 1 – TK cấp 2 - … - TK cấp 5
Ví dụ: loại 1 – vốn khả dụng và các khoản đầu tư
- TK cấp 1: 10 – Tiền mặt, chứng từ có giá trị ngoại tệ, kim loại quý, đá quý
- TK cấp 2: 101 – tiền mặt về VNĐ
- TK cấp 3: 1011 – tiền mặt tại đơn vị
Ngân hàng nhà nước quy định tính chất thống nhất của các tài khoản tổng hợp cấp 1, 2, 3.
Tài khoản chi tiết cấp 4, 5 do GĐ (TGĐ) ngân hàng quy định phù hợp với nội dung hoạt động của đơn vị, tuy nhiên đảm bảo yêu cầu của ngân hàng nhà nước.
Tài khoản chi tiết
Bảo đảm gồm 2 bộ phận: số hiệu tài khoản TKTH và tiểu khoản.
TKCT có dạng chung theo quy định XXXX.XX.X(XX…)
Chú thích:
- XXXX là TK cấp 3
- XX là tiền tệ
- X(XX) là số thứ tự tài khoản chi tiết
Hệ thống tài khoản
Hệ thống tài khoản là danh mục được tài khoản sắp xếp theo một trật tự nhất định nhằm đáp ứng yêu cầu hạch toán, tổng hợp thông tin. Nguyên tắc xây dựng:
- Phản ánh rõ ràng toàn diện đầy đủ các đối tượng của kế toán ngân hàng
- Đảm bảo tính tương đối sử dụng (sử dụng được lâu dài)
- Thuận tiện cho việc hạch toán, xử lý và thu nhận thông tin

Ảnh 3: Kế toán ngân hàng thương mại
Hệ thống kế toán ngân hàng hiện hành
- Loại 1: vốn khả dụng và các khoản đầu tư
- Loại 2: hoạt động tín dụng
- Loại 3: TSCĐ và TS khác
- Loại 4: nợ phải trả
- Loại 5: hoạt động thanh toán
- Loại 6: vốn chủ sở hữu
- Loại 7: thu nhập
- Loại 8: chi phí
- Loại 9: ngoại bảng
Nguyên tắc ghi chép trên tài khoản
Bài tập áp dụng
Ngày 20/06/N bà Nguyễn Thị A đến ngân hàng ABC gửi tiết kiệm và tất toán như sau:
- Quyển 1: Số tiền gốc 200tr gửi kỳ hạn 3 tháng 6.7%/năm từ ngày 20/03/N
- Quyển 2: Số tiền gốc 100tr gửi kỳ hạn 6 tháng lãi 6.89%/năm từ ngày 25/07/N
Biết, cứ đến ngày 27 hàng tháng thì ngân hàng tính dự chi lãi không kỳ hạn là 3.45%.
Câu hỏi: Tính lãi của khách hàng và xử lý
Trả lời:
Hạch toán
Quyển 1: 20/03/N đến 20/06/N bằng 3 tháng. Khách hàng rút đúng hạn
Lãi = 200 * 6.7% * 3/12 = 3,35
Tổng số tiền nhận được là 200 + 3.35 = 203.35tr
- Nợ TK4913 3.35tr
- Nợ TK4232.3t.NT 200tr
- Có TK1011 203.35tr
Quyển 2 thời hạn 6 tháng. Ngày 22/6/N rút trước hạn (25/4, 25/6,…, 25/10)
Ngày 27 hàng tháng ngân hàng tính lãi dự chi = 33 ngày (25/4, 25/5)
Lãi dự chi: 100 * 6.89% *33/360 = 0.6316tr
Khách hàng rút trước hạn, tính theo lãi không kỳ hạn (25/4, 20/6) là 56 ngày
Lãi thực trả: 100 * 3.4% * 56/360 = 0.5289tr
Số dư chi phải hoàn: 0.6316 – 0.5289 = 0.1027 tr
Định khoản:
- Nợ TK 42323.6T.NT 100.000.000
- Có TK 1011 100.000.000
- Nợ TK 4913 528.900
- Có TK 1011 528.900
- Nợ TK4913 102.700
- Có TK801 102.700
Bài viết và khoá học liên quan
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



