Điều kiện hoàn thuế GTGT

Không phải mọi khoản thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ đều có thể đề nghị hoàn thuế. Doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ điều kiện hoàn thuế GTGT theo từng trường hợp cụ thể. Nội dung dưới đây sẽ giúp làm rõ quy định, cách tính số thuế được hoàn, hồ sơ cần chuẩn bị và quy trình thực hiện.

1. Quy định về hoàn thuế giá trị gia tăng

1.1 Hoàn thuế giá trị gia tăng là gì?

Hoàn thuế GTGT là việc cơ quan thuế hoàn trả cho doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân một phần hoặc toàn bộ số thuế GTGT đã nộp vào ngân sách nhà nước khi thuộc các trường hợp được pháp luật quy định. Việc hoàn thuế GTGT thường được thực hiện trong những trường hợp sau:

• Số thuế GTGT đầu vào của doanh nghiệp lớn hơn số thuế GTGT đầu ra, làm phát sinh khoản thuế đã nộp thừa.
• Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được hoàn thuế, chẳng hạn như hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, dự án đầu tư hoặc trường hợp cơ sở kinh doanh giải thể, chấm dứt hoạt động.

Việc hoàn thuế giúp bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế thông qua việc hoàn trả khoản thuế đã nộp vượt quá nghĩa vụ thực tế. Đồng thời, hoàn thuế GTGT còn góp phần hỗ trợ nguồn vốn và dòng tiền phục vụ hoạt động kinh doanh, đặc biệt đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu và đầu tư.

1.2. Các trường hợp được hoàn thuế GTGT

Căn cứ theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, các trường hợp được hoàn thuế GTGT bao gồm:

CÁC TRƯỜNG HỢP ĐƯỢC HOÀN THUẾ GTGT

1.3. Các trường hợp không được hoàn thuế GTGT

Theo khoản 3 Điều 30 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, có 4 trường hợp doanh nghiệp không được hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Khi đó, số thuế GTGT đầu vào của dự án đầu tư chưa được khấu trừ hết phải chuyển sang kỳ tiếp theo để tiếp tục khấu trừ, cụ thể:

– Dự án đầu tư của cơ sở kinh doanh chưa góp đủ vốn điều lệ theo số vốn đã đăng ký tại thời điểm nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế.

– Dự án thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật về đầu tư.

– Dự án thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng không duy trì đầy đủ các điều kiện kinh doanh trong quá trình hoạt động, bao gồm:

• Trong quá trình hoạt động, cơ sở kinh doanh bị thu hồi một trong các giấy tờ liên quan đến ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện như giấy phép, giấy chứng nhận hoặc văn bản xác nhận, chấp thuận.
• Cơ sở kinh doanh không còn đáp ứng các điều kiện để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định. Thời điểm không được hoàn thuế GTGT được xác định kể từ thời điểm cơ sở kinh doanh bị thu hồi một trong các giấy tờ nêu trên hoặc từ thời điểm cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra và phát hiện cơ sở kinh doanh không đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh có điều kiện.

– Dự án đầu tư khai thác tài nguyên, khoáng sản, ngoại trừ dự án tìm kiếm, thăm dò và phát triển mỏ dầu khí được quy định tại điểm a khoản này; đồng thời bao gồm dự án đầu tư sản xuất sản phẩm từ tài nguyên, khoáng sản khai thác đã được chế biến thành sản phẩm khác theo quy định.

1.4 Hồ sơ hoàn thuế GTGT gồm những gì?

Hồ sơ đề nghị hoàn thuế GTGT bao gồm các giấy tờ cơ bản và những tài liệu bổ sung tương ứng với từng trường hợp hoàn thuế như xuất khẩu, dự án đầu tư hoặc đối tượng được hưởng ưu đãi ngoại giao. Các giấy tờ thường có trong hồ sơ gồm:

Hồ sơ chung

• Giấy đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước theo mẫu 01/ĐNHT hoặc mẫu 01/HT.
• Tờ khai thuế GTGT của kỳ phát sinh số thuế GTGT đầu vào đề nghị được hoàn.
• Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ mua vào theo mẫu 01-2/GTGT hoặc mẫu 01-1/HT, kèm theo hóa đơn và chứng từ gốc có liên quan.

Hồ sơ đối với từng trường hợp

a) Hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa xuất khẩu

• Hợp đồng mua bán, hợp đồng gia công cùng hóa đơn bán hàng, hóa đơn xuất khẩu hoặc hóa đơn gia công.
• Tờ khai hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu và chứng từ chứng minh việc thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu.

b) Hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với dự án đầu tư

• Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy phép đầu tư, giấy phép xây dựng và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu có.
• Bảng kê hóa đơn, chứng từ đầu vào phát sinh từ dự án, đi kèm các hợp đồng, hóa đơn và chứng từ thanh toán qua ngân hàng có liên quan.

c) Hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với đối tượng ngoại giao

• Giấy đề nghị hoàn thuế theo mẫu 01/HT.
• Bảng kê thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ cơ quan ngoại giao theo mẫu 01-3a/HT và bảng kê viên chức ngoại giao thuộc diện được hoàn thuế theo mẫu 01-3b/HT.

1.5 Thời gian giải quyết hoàn thuế GTGT

Sau khi tiếp nhận, cơ quan thuế phân loại hồ sơ hoàn thuế GTGT thành 2 nhóm:

• Hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau.
• Hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau.

Theo Điều 49 Thông tư 89/2026/TT-BTC, thời hạn xử lý hồ sơ hoàn thuế được quy định:

Đối với hồ sơ hoàn thuế trước, kiểm tra sau

Cơ quan thuế áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro để xem xét và giải quyết hồ sơ, cụ thể:

• Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ, nếu cần giải trình hoặc bổ sung thông tin, tài liệu, cơ quan thuế phải gửi thông báo yêu cầu người nộp thuế thực hiện.
• Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo, người nộp thuế phải gửi văn bản giải trình và tài liệu bổ sung theo yêu cầu.
• Thời gian từ khi cơ quan thuế gửi yêu cầu đến khi nhận được nội dung giải trình, bổ sung hoặc hết thời hạn giải trình mà người nộp thuế không thực hiện sẽ không được tính vào thời gian xử lý hồ sơ.
• Khi hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện, cơ quan thuế ban hành Quyết định hoàn thuế hoặc Thông báo về số tiền không được hoàn, chưa đủ điều kiện hoàn theo quy định.

Đối với hồ sơ kiểm tra trước, hoàn thuế sau

Với trường hợp này, cơ quan thuế tiến hành kiểm tra tại trụ sở của người nộp thuế trước khi xem xét việc hoàn thuế.

Căn cứ biên bản kiểm tra thuế, kết luận kiểm tra hoặc quyết định xử lý vi phạm (nếu có), cơ quan thuế sẽ ban hành Quyết định hoàn thuế đối với khoản đủ điều kiện hoặc Thông báo về số tiền không được hoàn, chưa đủ điều kiện hoàn.

Nếu người nộp thuế vừa có khoản thuế đủ điều kiện hoàn, vừa có tiền thuế, tiền chậm nộp hoặc tiền phạt phải truy thu, cơ quan thuế sẽ ban hành Quyết định xử lý vi phạm và bù trừ số thuế được hoàn với các khoản phải nộp vào ngân sách nhà nước. Phần chênh lệch còn lại sẽ được hoàn nếu có.

2. Điều kiện để được hoàn thuế GTGT

Căn cứ Điều 37 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh, tổ chức thuộc đối tượng được hoàn thuế GTGT theo hướng dẫn tại Điều 29, Điều 30, Điều 31 và Điều 32 Nghị định 181/2025/NĐ-CP (các trường hợp đã nêu trên) phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Cơ sở kinh doanh phải nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.
• Lập và lưu trữ đầy đủ sổ kế toán, chứng từ kế toán theo đúng quy định của pháp luật về kế toán.
• Có tài khoản tiền gửi tại ngân hàng theo mã số thuế của cơ sở kinh doanh.
• Đáp ứng đầy đủ các điều kiện về khấu trừ thuế GTGT đầu vào theo quy định và không thuộc trường hợp không đủ điều kiện khấu trừ thuế.
• Tại thời điểm nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế, cơ sở kinh doanh phải thuộc trường hợp được hoàn thuế GTGT và có số thuế GTGT đầu vào đáp ứng đầy đủ điều kiện hoàn thuế. Đồng thời, cơ sở kinh doanh phải thực hiện đúng quy định về khai thuế theo pháp luật quản lý thuế, lập hồ sơ hoàn thuế phù hợp với từng trường hợp và gửi đến cơ quan thuế có thẩm quyền tiếp nhận.

Lưu ý: Trường hợp cơ sở kinh doanh đã kê khai số thuế GTGT đề nghị hoàn trên Tờ khai thuế GTGT thì khoản thuế đầu vào đã đề nghị hoàn không được chuyển sang số thuế được khấu trừ của tháng tiếp theo.

3. Cách tính hoàn thuế GTGT

3.1. Cách tính hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu

Đối với doanh nghiệp vừa xuất khẩu vừa bán hàng hóa, dịch vụ trong nước, nếu có thể hạch toán riêng thì số thuế GTGT đầu vào sử dụng cho hoạt động xuất khẩu được xác định theo số liệu hạch toán thực tế.

Trường hợp không thể hạch toán riêng, phần thuế GTGT đầu vào dùng chung được phân bổ theo tỷ lệ doanh thu xuất khẩu trên tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ chịu thuế trong kỳ hoàn thuế.

Có thể xác định theo công thức:

Thuế GTGT đầu vào của hoạt động xuất khẩu = Thuế GTGT đầu vào hạch toán riêng cho xuất khẩu + Thuế GTGT đầu vào dùng chung × (Doanh thu xuất khẩu / Tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ chịu thuế)

Sau khi xác định số thuế GTGT đầu vào của hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp thực hiện bù trừ với số thuế GTGT phải nộp của hàng hóa, dịch vụ tiêu thụ trong nước. Nếu số thuế còn lại từ 300 triệu đồng trở lên thì đủ ngưỡng để xem xét hoàn thuế.

Số thuế GTGT được hoàn đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu không vượt quá 10% doanh thu xuất khẩu của kỳ hoàn thuế. Phần thuế đầu vào đủ điều kiện nhưng chưa được hoàn do vượt giới hạn này được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo để xác định số thuế được hoàn ở kỳ sau.

Ví dụ: Trong kỳ hoàn thuế, doanh nghiệp xác định số thuế GTGT đầu vào của hoạt động xuất khẩu sau khi bù trừ với thuế phải nộp của hoạt động trong nước còn 800 triệu đồng. Doanh thu xuất khẩu trong kỳ là 6 tỷ đồng thì mức hoàn tối đa theo giới hạn 10% doanh thu là 600 triệu đồng. Vì vậy, số thuế GTGT được xem xét hoàn trong kỳ tối đa là 600 triệu đồng; phần còn lại được xử lý theo quy định.

3.2. Cách tính hoàn thuế GTGT đối với dự án đầu tư

Đối với dự án đầu tư thuộc diện được hoàn thuế, số thuế GTGT đầu vào phát sinh trong giai đoạn đầu tư chưa được hoàn phải được bù trừ với số thuế GTGT phải nộp của hoạt động sản xuất, kinh doanh đang thực hiện của cơ sở kinh doanh, nếu có.

Có thể hiểu theo công thức:

Thuế GTGT đầu vào còn lại của dự án = Thuế GTGT đầu vào đủ điều kiện của dự án – Số thuế GTGT phải nộp được bù trừ

Sau khi bù trừ, nếu số thuế GTGT đầu vào của dự án chưa được khấu trừ hết còn từ 300 triệu đồng trở lên thì thuộc ngưỡng được xem xét hoàn thuế theo quy định.

3.3. Cách tính hoàn thuế đối với hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất GTGT 5%

Cơ sở kinh doanh chỉ sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ chịu thuế suất GTGT 5% có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên sau 12 tháng liên tục hoặc 04 quý liên tục thì thuộc trường hợp được hoàn thuế.

Nếu cơ sở kinh doanh có hoạt động chịu nhiều mức thuế suất và không thể hạch toán riêng phần thuế đầu vào dùng chung, số thuế GTGT đầu vào dành cho hoạt động sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ chịu thuế suất 5% được phân bổ dựa trên tỷ lệ doanh thu của hoạt động này so với tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ chịu thuế trong kỳ hoàn thuế.

• Chia sẻ
• Tweet