Trả lời nhanh
Hợp đồng lao động căn cứ Bộ luật Lao động 2019 (hiệu lực từ 01/01/2021): thỏa thuận về việc làm có trả công, tiền lương, có quản lý, điều hành, giám sát; có hai loại (không xác định thời hạn, và xác định thời hạn tối đa 36 tháng) và phải có nội dung chủ yếu theo Điều 21. Hợp đồng cộng tác viên là hợp đồng dịch vụ theo Bộ luật Dân sự 2015, không có nội dung bắt buộc. Tên gọi khác không làm thay đổi bản chất: thực chất là lao động thì vẫn là hợp đồng lao động.
Ý chính
- Hợp đồng lao động căn cứ Bộ luật Lao động 2019 (Điều 13); cộng tác viên là hợp đồng dịch vụ theo Điều 513 Bộ luật Dân sự 2015
- Hợp đồng lao động có hai loại: không xác định thời hạn và xác định thời hạn không quá 36 tháng (Điều 20)
- Nội dung chủ yếu của hợp đồng lao động gồm công việc, lương, thời giờ làm việc, bảo hiểm xã hội, y tế và thất nghiệp (Điều 21)
- Hợp đồng từ đủ 01 tháng thuộc diện bảo hiểm xã hội bắt buộc từ 01/7/2025 và bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc từ 01/01/2026
- Tên gọi khác nhưng có trả công, tiền lương và quản lý, giám sát thì vẫn được coi là hợp đồng lao động
- Xử phạt vi phạm về lao động theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP từ 10/9/2026
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (19/06/2020); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Bộ luật Lao động 2019 (Bộ luật 45/2019/QH14, hiệu lực từ 01/01/2021, thay Bộ luật Lao động 2012), Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/7/2025), Luật Việc làm 2025 (hiệu lực từ 01/01/2026) và Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/9/2026).
Hợp đồng lao động và hợp đồng cộng tác viên khác nhau về căn cứ pháp lý, bản chất, nội dung, thời hạn, bảo hiểm và cách xử lý khi vi phạm. Bảng dưới đây so sánh từng tiêu chí.
Lưu ý: gọi là "cộng tác viên" không quyết định bản chất hợp đồng. Theo Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, nếu hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động.
So sánh hợp đồng lao động và hợp đồng cộng tác viên
|
Hợp đồng lao động |
Hợp đồng cộng tác viên |
|
|
Căn cứ |
Bộ luật Lao động 2019 (Bộ luật 45/2019/QH14, hiệu lực từ 01/01/2021, thay Bộ luật Lao động 2012) |
Bộ luật Dân sự 2015 |
|
Bản chất |
Là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động. Hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động. (Điều 13 Bộ luật Lao động 2019) |
Là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cung ứng dịch vụ thực hiện công việc cho bên sử dụng dịch vụ, bên sử dụng dịch vụ phải trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng dịch vụ. (Điều 513 Bộ luật Dân sự 2015) |
|
Nội dung |
Hợp đồng lao động phải có những nội dung chủ yếu sau (khoản 1 Điều 21 Bộ luật Lao động 2019):
|
Không quy định những nội dung bắt buộc phải có. Hợp đồng chỉ cần thể hiện được sự thỏa thuận về công việc, lợi ích của các bên khi ký kết hợp đồng này. |
|
Thời hạn hợp đồng |
Hợp đồng lao động phải được giao kết theo một trong hai loại (khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019):
Hết hạn hợp đồng xác định thời hạn mà người lao động vẫn làm việc thì trong 30 ngày hai bên phải ký hợp đồng mới; quá 30 ngày không ký thì hợp đồng cũ trở thành hợp đồng không xác định thời hạn. Hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó phải ký hợp đồng không xác định thời hạn (trừ các trường hợp luật quy định riêng). Từ 01/01/2021 không còn loại hợp đồng mùa vụ hoặc theo công việc nhất định dưới 12 tháng như trong Bộ luật Lao động 2012. |
Không quy định cụ thể hay giới hạn thời gian làm việc. Tùy theo tính chất công việc mà các bên thỏa thuận thời gian làm việc cũng như thời hạn của hợp đồng cho phù hợp. |
|
Thời hạn báo trước khi đơn phương chấm dứt hợp đồng |
Người lao động báo trước ít nhất 45 ngày với hợp đồng không xác định thời hạn; 30 ngày với hợp đồng xác định thời hạn từ 12 đến 36 tháng; 03 ngày làm việc với hợp đồng xác định thời hạn dưới 12 tháng (khoản 1 Điều 35). Người sử dụng lao động chỉ được đơn phương chấm dứt trong các trường hợp tại khoản 1 Điều 36 và phải báo trước theo khoản 2 Điều 36 (45 ngày, 30 ngày hoặc 03 ngày làm việc tùy loại hợp đồng; 03 ngày làm việc với trường hợp ốm đau, tai nạn điều trị dài ngày). Trường hợp người lao động không có mặt sau thời hạn tạm hoãn hoặc tự ý bỏ việc từ 05 ngày làm việc liên tục thì không phải báo trước (khoản 3 Điều 36). Một số ngành, nghề đặc thù theo quy định của Chính phủ. |
Không quy định cụ thể về thời gian báo trước khi đơn phương chấm dứt hợp đồng. Các bên tự thỏa thuận với nhau để có thời gian sắp xếp công việc hợp lý. |
|
Chế độ bảo hiểm |
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng bảo hiểm xã hội bắt buộc (điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, từ 01/7/2025) và bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc (khoản 1 Điều 31 Luật Việc làm 2025, từ 01/01/2026); bảo hiểm y tế bắt buộc (điểm a khoản 1 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế, sửa đổi bởi Luật 51/2024/QH15, từ 01/7/2025: hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả tên gọi khác). Quy định này áp dụng cả khi hai bên dùng tên gọi khác nhưng nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên. |
Các bên trong hợp đồng cộng tác viên không phải là người lao động và người sử dụng lao động. Do vậy, không áp dụng chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc theo hợp đồng lao động cho đối tượng này. Nếu thực chất là quan hệ lao động (có trả công, tiền lương, bị quản lý, điều hành, giám sát) thì vẫn bị coi là hợp đồng lao động và phải tham gia bảo hiểm. |
|
Xử lý khi vi phạm hợp đồng |
Nếu có hành vi vi phạm thỏa thuận hoặc vi phạm pháp luật lao động, các bên có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/9/2026, thay Nghị định 12/2022/NĐ-CP) hoặc bị xử lý theo Bộ luật Hình sự khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm. |
Nếu có bất cứ hành vi nào vi phạm thỏa thuận thì các bên có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại. |
Bạn có thể tham khảo thêm mẫu hợp đồng lao động.
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật 45/2019/QH14
- Bộ luật 91/2015/QH13
- Luật 41/2024/QH15
- Luật 74/2025/QH15
- Nghị định 283/2026/NĐ-CP
- Luật 51/2024/QH15
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



