Đặc điểm ngành xây lắp ảnh hưởng đến công tác kế toán như thế nào?

Đối với nhà thầu, việc tổ chức công tác kế toán phải đảm bảo ghi chép đầy đủ, kịp thời tình hình về hoạt động xây lắp nhằm ghi nhận doanh thu và chi phí theo hợp đồng xây dựng, xác định lợi nhuận kế toán của hoạt động xây lắp. Trên cơ sở đó cung cấp thông tin cho người sử dụng để ra các quyết định về quản lý, đầu tư…

Để thực hiện điều này, trước hết việc tổ chức kế toán ở nahf thầu cần phải đảm bảo phù hợp với đặc điểm của sản xuất xây lắp.

1.Sản xuất xây lắp là một loại sx công nghiệp đặc biệt theo đơn đặt hàng. Sản phẩm xây lắp mang tính chất đơn chiếc, riêng lẻ.

Mỗi đối tượng xây lắp là từng công trình, hành mục công trình, đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật, kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng thích hợp, được xác định cụ thể trên từng thiết kế dự toán của từng đối tượng xây lắp riêng biệt. Vì vậy, khi thi công xây lắp, nhà thầu phải luôn thay đổi phương thức tổ chức thi công, biện pháp thi công sao cho phù hợp với đặc điểm của từng loại sản phẩm xây lắp, đảm bảo cho việc thi công mang hiệu quả kinh tế cao nhất và sản xuất được liên tục.

Do tính chất đơn chiếc riêng lẻ nên chi phí bỏ ra để thi công xây lắp các công trình có nội dung và cơ cấu không đồng nhất như các loại sản phẩm công nghiệp.

Từ đặc điểm này, kế toán phải tính đến việc theo dõi ghi nhận chi phí, tính giá thành và tính kết quả thi công cho từng sản phẩm xây lắp riêng biệt (từng công trình, từng hạng mục công trình) hoặc từng nhóm sản phẩm xây lắp nếu chúng được xây dựng theo một thiết kế mẫu và trên một địa điểm nhất định.

2.Đối tượng xây lắp thường có khối lượng lớn, giá trị lớn, thời gian thi công tương đối lớn.

Kỳ tính giá thành sản phẩm xây lắp không xác định hàng tháng như các DN sản xuất công nghiệp, mà được xác định tuỳ thuộc vào đặc điểm kỹ thuật của từng công trình, điều này thể hiện qua phương thức thanh toán giữa hai bên nhà thầu và khách hàng.

Trong xây lắp, do chu kỳ sản xuất dài nên đối tượng tính giá thành là sản phẩm xây lắp hoàn chỉnh, cũng có thể là sản phẩm xây lắp hoàn thành đến giai đoạn quy ước (có dự toán riêng).

Do vậy, việc xác định đúng đắn đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành sẽ đáp ứng yêu cầu quản lý kịp thời và chặt chẽ chi phí, đánh giá đúng đắn tình hình quản lý và thi công trong từng thời kỳ nhất định, và còn tránh tình trạng căng thẳng vốn cho nhà thầu.

3.Sản xuất xây lắp thường diễn ra ngoài trời, chịu tác động trực tiếp của các yếu tố môi trường thời tiết, do vậy thi công xây lắp mang tính thời vụ.

Các yếu tố môi trường, thời tiết có ảnh hưởng đến lỹ thuật thi công, tốc độ, tiến độ thi công đồng thời nhà thầu còn phải chú ý đến các biện pháp bảo quản máy thi công và vật liệu thi công ngoài trời.

Việc thi công trong thời gian dài và ngoài trời còn tạo nhiều nhân tố gây nên thiệt hại bất ngờ như thiệt hại phá đi làm lại, thiệt hại ngừng sản xuất.

Kế toán phải chọn những phương pháp hợp lý để xác định những chi phí mang tính chất thời vụ và những khoản thiệt hại một cách đúng đắn.

4.Sản xuất xây lắp được thực hiện trên các địa điểm biến động. Sản phẩm xây lắp mang tính chất cố định, gắn liền với địa điểm xây dựng, khi hoàn thành không nhập kho như các ngành sản xuất vất chất khác.

Trong quá trình thi công, nhà thầu phải thường xuyên đi chuyển địa điểm. Do đó sẽ phát sinh một số chi phí cần thiết khách quan như chi phí điều động công nhân, điều động máy thi công, chi phí xây dựng các công trình tạm phục vụ công nhân và thi công, chi phí chuẩn bị mặt bằng và san dọn mặt bằng sau khi thi công xong… Kế toán phải ghi nhận các chi phí này và tổ chức phân bổ hợp lý.

Mặt khác, sản phẩm xây lắp cố định, được thi công theo đơn đặt hàng của khách hàng, nên khi tiêu thụ chỉ qua thủ tục bàn giao giữa hai bên nhà thầu và khách hàng trên cơ sở kiểm nhận khối lượng, chất lượng công việc theo đúng thiết kế dự toán đã quy định, dựa trên hợp đồng xây dựng đã ký kết.

5.Đặc điểm tiêu thụ trong xây lắp.

Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ tại chỗ, không nhập kho. Sản phẩm tiêu thụ trong xây lắp vừa là sản phẩm hoàn chỉnh (công trình, hạng mục công trình hoàn thành), vừa là sản phẩm hoàn thành theo giai đoạn quy ước.

Quá trình tiêu thụ sản phẩm xây lắp là quá trình bàn giao sản phẩm xây lắp hoàn thành cho khách hàng.

Để làm tốt công tác kế toán thì không chỉ kế toán mà những nhà quản lý cũng cần phải nắm rõ những đặc điểm đặc thù riêng biệt của loại hình doanh nghiệp của mình để có thể quản lý, đưa ra những chính sách phù hợp và hiệu quả nhất.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm các bài viết có liên quan.

>>> Doanh nghiệp xây lắp là gì? Đặc điểm của doanh nghiệp xây lắp

>>> Công việc của Kế toan xây dựng cơ bản dở dang- Công ty xây dựng xây lắp.

>>> Kinh nghiệm làm kế toán xây dựng xây lắp không phải ai cũng biết.

Kế toán Đức Minh chúc bạn đọc thành công!

Huyen Babi