Trả lời nhanh
Lịch nghỉ phép năm do người sử dụng lao động quy định, nhưng phải tham khảo ý kiến người lao động và thông báo trước cho họ (khoản 4 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019). Người lao động có thể thỏa thuận nghỉ nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần. Số ngày phép là 12, 14 hoặc 16 ngày làm việc, cộng 01 ngày cho mỗi 05 năm làm việc. Không cho nghỉ phép bị phạt 10 đến 20 triệu đồng với cá nhân, doanh nghiệp gấp đôi từ 10/9/2026 theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Ý chính
- Số ngày phép năm: 12, 14 hoặc 16 ngày làm việc, thêm 01 ngày cho mỗi 05 năm làm việc (Điều 113, 114 Bộ luật Lao động 2019)
- Lịch nghỉ phép do người sử dụng lao động quy định sau khi tham khảo ý kiến người lao động và thông báo trước
- Có thể thỏa thuận nghỉ nhiều lần hoặc gộp tối đa 03 năm một lần
- Không cho nghỉ phép năm: phạt 10 đến 20 triệu đồng với cá nhân, 20 đến 40 triệu đồng với tổ chức (khoản 2 Điều 24, khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, từ 10/9/2026)
- Người lao động tự ý nghỉ không lý do chính đáng có thể bị kỷ luật, sa thải theo khoản 4 Điều 125
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (23/10/2022); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 14/11/2026: bài đã được cập nhật theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 (áp dụng từ 10/9/2026, thay Nghị định 12/2022/NĐ-CP) về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động; Điều 113, 114 Bộ luật Lao động 2019 vẫn là quy định hiện hành về nghỉ hằng năm.
Bài viết tóm tắt quy định về ngày nghỉ phép năm, người quyết định lịch nghỉ và mức xử phạt khi không cho người lao động nghỉ phép.
Mỗi người lao động có bao nhiêu ngày phép năm?
Căn cứ theo điều 113 Bộ luật Lao động năm 2019 đã quy định cụ thể về số ngày nghỉ phép hằng năm của người lao động được quy định như sau:
Người lao động làm việc đủ 12 tháng
Người lao động làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động như sau:
- 12 ngày làm việc đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường;
- 14 ngày làm việc đối với người lao động chưa thành niên, lao động là người khuyết tật, người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm;
- 16 ngày làm việc đối với người làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Người lao động làm việc chưa đủ 12 tháng
Người lao động làm việc chưa đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động thì số ngày nghỉ hằng năm theo tỷ lệ tương ứng với số tháng làm việc.
Theo đó, tùy trường hợp cụ thể mà người lao động làm đủ năm sẽ được nghỉ phép từ 12 - 16 ngày làm việc. Còn nếu làm chưa đủ năm thì sẽ chia tỷ lệ số ngày phép và tính theo số tháng làm việc.
Thậm chí, theo Điều 114 Bộ luật này, nếu làm việc đủ 05 năm cho một người sử dụng, người lao động còn được tăng thêm 01 ngày phép/năm.
Lịch nghỉ phép năm do công ty quy định hay NLĐ tự chọn?
Liên quan đến lịch nghỉ phép năm, khoản 4 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019 nêu rõ:
Người sử dụng lao động có trách nhiệm quy định lịch nghỉ hằng năm sau khi tham khảo ý kiến của người lao động và phải thông báo trước cho người lao động biết. Người lao động có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để nghỉ hằng năm thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần.
Như vậy, lịch nghỉ phép năm sẽ do người sử dụng lao động quy định. Tuy nhiên, trước khi ban hành lịch nghỉ phép, người sử dụng lao động phải tham khảo ý kiến của người lao động và phải thông báo trước cho người lao động biết.
Điều này giúp hài hòa về quyền lợi giữa người lao động và phía người sử dụng lao động. Người lao động vẫn được nghỉ mà người sử dụng lao động có thể điều chỉnh nhân sự để không ảnh hưởng đến việc sản xuất, kinh doanh.
Không cho người lao động nghỉ phép năm, công ty bị phạt thế nào?
Như đã phân tích, dù việc nghỉ phép năm là quyền của người lao động nhưng lịch nghỉ phép lại thực hiện quy định của người sử dụng lao động.
Nếu không để người lao động nghỉ phép theo quy định, từ 10/9/2026 người sử dụng lao động bị xử phạt vi phạm hành chính theo khoản 2 Điều 24 Nghị định 283/2026/NĐ-CP:
Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về nghỉ hằng tuần hoặc nghỉ hằng năm hoặc nghỉ lễ, tết.
Mức phạt trên là mức phạt đối với cá nhân. Theo khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với tổ chức (gồm doanh nghiệp) bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân. Vì vậy, công ty vi phạm có thể bị phạt từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Trước đây hành vi này bị phạt theo khoản 2 Điều 18 Nghị định 12/2022/NĐ-CP (và trước nữa là khoản 2 Điều 17 Nghị định 28/2020/NĐ-CP) với mức tiền tương tự. Nghị định 12/2022/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ 10/9/2026 (khoản 4 Điều 66 Nghị định 283/2026/NĐ-CP).
Mặt khác, nếu người lao động tự ý nghỉ phép năm không theo lịch đã quy định và không có lý do chính đáng thì có thể bị coi là tự ý bỏ việc. Theo đó, người này sẽ bị xử lý kỷ luật lao động.
Nặng nhất, người lao động còn bị xử lý sa thải nếu tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong thời hạn 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong thời hạn 365 ngày tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng (theo khoản 4 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019; trường hợp được coi là có lý do chính đáng gồm thiên tai, hỏa hoạn, bản thân hoặc thân nhân ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và trường hợp khác nêu trong nội quy lao động).
Thậm chí, người lao động còn có thể bị công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không được báo trước nếu nghỉ không phép từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên mà không có lý do chính đáng (theo điểm e khoản 1 và khoản 3 Điều 36 Bộ luật Lao động 2019).
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật 45/2019/QH14
- Nghị định 283/2026/NĐ-CP
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục
