Trả lời nhanh

Bán hàng trả góp là khách chỉ thanh toán một phần tiền ngay, phần còn lại trả dần và chịu lãi theo hợp đồng; lãi trả góp hạch toán vào doanh thu hoạt động tài chính. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (từ 01/01/2026), doanh nghiệp khấu trừ thuế GTGT ghi giá vốn Nợ TK 632, rồi Nợ TK 111, 112, 131/Có TK 511 theo giá bán trả ngay chưa thuế, Có TK 3331; định kỳ ghi nhận lãi Nợ TK 111, 112, 131/Có TK 515. Doanh nghiệp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ghi phần chênh lệch giá trả góp với giá trả ngay vào TK 3387, phân bổ dần vào TK 515.

Ý chính

  • Doanh thu TK 511 tính theo giá bán trả ngay một lần chưa có thuế GTGT (mục 1.5.8 hướng dẫn TK 511, Thông tư 99/2025/TT-BTC)
  • Giá tính thuế GTGT là giá bán trả một lần chưa thuế, không gồm lãi trả góp (điểm đ khoản 1 Điều 7 Luật 48/2024/QH15)
  • Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, lãi bán hàng trả góp ghi Nợ TK 111, 112, 131/Có TK 515 định kỳ, chỉ ghi nhận khi chắc chắn thu được
  • Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, chênh lệch giữa giá trả góp và giá trả ngay phản ánh vào TK 3387 - Doanh thu chưa thực hiện, phân bổ dần vào TK 515
  • Doanh nghiệp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu (doanh thu hằng năm dưới 01 tỷ đồng) cuối kỳ ghi Nợ TK 511/Có TK 3331

Theo quy định tại thời điểm đăng bài (14/06/2016); chính sách có thể đã thay đổi.

Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp (hiệu lực từ 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, thay Thông tư 200/2014/TT-BTC) và Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025). Doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC xem thêm phần cuối bài.

Bán hàng trả góp là việc bán hàng cho Khách hàng và KH chỉ thanh toán 1 phần tiền mua hàng và phần còn lại trả dần trong một thời gian và chịu khoản lãi quy định trong hợp đồng. Khoản lãi do bán trả góp hạch toán vào doanh thu hoạt động tài chính. Với trường hợp bán hàng trả góp, khi giao hàng cho người mua thì mới được xác định là tiền tiêu thụ. Doanh thu bán hàng được tính theo giá bán tại thời điểm thu tiền 1 lần (giá bán trả tiền ngay), theo hướng dẫn về Tài khoản 511 của Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Về thuế GTGT, theo điểm đ khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15, giá tính thuế đối với hàng hóa bán theo phương thức trả góp, trả chậm là giá bán trả một lần chưa có thuế GTGT của hàng hóa đó, không bao gồm khoản lãi trả góp, lãi trả chậm.

Các bút toán hạch toán cho nghiệp vụ bán hàng trả góp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Trước tiên phản ánh giá gốc của hàng xuất bán

Nợ TK 632: Giá vốn hàng bán
Có TK 154, 155, 156

Đối với DN nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

Khi bán hàng theo phương thức trả góp, ghi nhận doanh thu theo giá bán trả tiền ngay, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 111, 112 (số tiền đã thu được)
Nợ TK 131 (số tiền phải thu)
Có TK 511 (theo giá bán trả ngay 1 lần chưa thuế)
Có TK 3331: thuế GTGT đầu ra

  • Định kỳ, xác định doanh thu tiền lãi bán hàng trả góp của kỳ đó, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 111, 112, 131
Có TK 515: Doanh thu hoạt động tài chính.

Doanh thu tiền lãi phải thu từ bán hàng trả góp chỉ được ghi nhận khi chắc chắn thu được và nợ gốc phải thu không thuộc trường hợp phải lập dự phòng (hướng dẫn về Tài khoản 515, Thông tư 99/2025/TT-BTC).

  • Khi thu được tiền các kỳ tiếp theo, căn cứ vào chứng từ thanh toán ghi sổ:

Nợ TK 111, 112
Có TK 131: phải thu KH

Ví dụ. Doanh nghiệp bán một lô hàng có giá vốn 85.000.000 đồng, giá bán trả ngay chưa thuế GTGT là 120.000.000 đồng, thuế GTGT 10% là 12.000.000 đồng (tổng 132.000.000 đồng). Khách hàng trả ngay 30.000.000 đồng bằng chuyển khoản, phần còn lại trả dần trong 6 kỳ, tổng tiền lãi trả góp là 6.000.000 đồng (1.000.000 đồng mỗi kỳ).

Khi giao hàng:
Nợ TK 632: 85.000.000
Có TK 156: 85.000.000
Nợ TK 112: 30.000.000
Nợ TK 131: 102.000.000
Có TK 511: 120.000.000
Có TK 3331: 12.000.000

Mỗi kỳ trong 6 kỳ, ghi nhận lãi của kỳ và thu tiền (gốc và thuế 102.000.000 : 6 = 17.000.000 đồng, cộng lãi 1.000.000 đồng, tổng thu 18.000.000 đồng):
Nợ TK 131: 1.000.000
Có TK 515: 1.000.000
Nợ TK 112: 18.000.000
Có TK 131: 18.000.000

Kiểm tra: tổng tiền khách hàng trả là 30.000.000 + 6 × 18.000.000 = 138.000.000 đồng, bằng giá bán trả ngay có thuế 132.000.000 đồng cộng lãi 6.000.000 đồng. Ví dụ dùng thuế suất 10%; một số hàng hóa, dịch vụ được giảm còn 8% đến hết ngày 31/12/2026 theo Nghị quyết 204/2025/QH15 (trừ các nhóm loại trừ).

Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp tính trực tiếp theo tỷ lệ % trên doanh thu

Theo Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15, phương pháp tính trực tiếp theo doanh thu bằng tỷ lệ % áp dụng cho doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu hằng năm dưới ngưỡng 01 tỷ đồng (trừ trường hợp tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ), hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh và một số đối tượng khác. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh thu bán hàng không bao gồm thuế GTGT kể cả trường hợp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp; nếu không tách ngay được thuế phải nộp tại thời điểm ghi nhận doanh thu thì được ghi doanh thu bao gồm cả thuế và định kỳ ghi giảm doanh thu tương ứng với số thuế phải nộp.

  • Phản ánh ghi nhận doanh thu theo giá bán trả ngay (đã gồm thuế GTGT), số tiền đã thu và còn phải thu, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 111, 112: số tiền đã thu được
Nợ TK 131: số tiền còn phải thu
Có TK 511: doanh thu theo giá bán trả ngay (đã gồm thuế GTGT)

  • Cuối kỳ, xác định thuế GTGT phải nộp cho số hàng bán trả góp (tính theo tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế theo Điều 12 Luật 48/2024/QH15), kế toán ghi sổ:

Nợ TK 511: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Có TK 3331: thuế GTGT phải nộp

  • Các bút toán phản ánh thu tiền ở kỳ tiếp theo và xác định doanh thu hoạt động tài chính từ lãi trả góp, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 111, 112, 131
Có TK 515: doanh thu hoạt động tài chính

Cách hạch toán qua TK 3387 - doanh thu chưa thực hiện (Thông tư 133/2016/TT-BTC và hướng dẫn trước đây)

Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, doanh thu bán hàng trả chậm, trả góp cũng được xác định theo giá bán trả tiền ngay, còn khoản chênh lệch giữa giá bán trả chậm, trả góp theo cam kết với giá bán trả ngay được phản ánh ở Tài khoản 3387 - Doanh thu chưa thực hiện. Cách ghi dưới đây là cách hướng dẫn trong bài trước đây, giữ lại để doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC (và để tham khảo chế độ kế toán cũ) đối chiếu; doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC thực hiện theo phần trên.

Đối với DN nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ (ghi qua TK 3387)

Tiền lãi do bán trả góp, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 111, 112 (số tiền đã thu được)
Nợ TK 131 (số tiền còn phải thu)
Có TK 511 (theo giá bán trả ngay 1 lần chưa thuế)
Có TK 3331: thuế GTGT đầu ra
Có TK 3387: Doanh thu chưa thực hiện ( chênh lệch giữa tổng số tiền bán theo giá trả góp với giá bán trả ngay chưa có thuế GTGT)

  • Khi thu được tiền các kỳ tiếp theo, căn cứ vào chứng từ thanh toán ghi sổ:

Nợ TK 111, 112
Có TK 131: phải thu KH

  • Từng kỳ, tính toán và xác định doanh thu HĐTC do bán hàng trả góp theo nguyên tắc phù hợp, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 3387: Doanh thu chưa thực hiện
Có TK 515: Doanh thu hoạt động tài chính.

Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp (ghi qua TK 3387)

  • Phản ánh ghi nhận doanh thu, số tiền đã thu và sẽ phải thu lãi do bán trả góp, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 111, 112: số tiền đã thu được
Nợ TK 131: số tiền còn phải thu
Có TK 511: Tổng giá thanh toán theo số tiền trả ngay (đã gồm thuế GTGT)
Có TK 3387: Chênh lệch giữa tổng số tiền bán hàng theo giá trả góp với tổng giá thanh toán gồm cả thuế GTGT theo số tiền trả ngay

  • Cuối kỳ, xác định thuế GTGT phải nộp cho số hàng bán trả góp, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 511: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Có TK 3331: thuế GTGT đầu ra

  • Các bút toán phản ánh thu tiền ở kỳ tiếp theo và xác định doanh thu hoạt động tài chính, kế toán ghi sổ:

Nợ TK 3387: doanh thu chưa thực hiện
Có TK 515: doanh thu hoạt động tài chính

Bài viết trên hướng dẫn chi tiết các bút toán hạch toán bán hàng trả góp. Nếu bạn đọc có nhu cầu học kế toán bán hàng hay muốn học kế toán thực tế thì có thể tham khảo các khóa học này.

Thực hành cùng giảng viênMuốn làm được việc này trên chứng từ thật? Học kèm 1-1 với giảng viên Đức Minh.Xem khoá học

Căn cứ pháp lý

  • Thông tư 99/2025/TT-BTC
  • Luật 48/2024/QH15
  • Thông tư 133/2016/TT-BTC
  • Thông tư 200/2014/TT-BTC

Khoá học liên quan

Kế toán thực tế

Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục