Trả lời nhanh
Theo Điều 12 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15, doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu hằng năm dưới 01 tỷ đồng (trừ tự nguyện khấu trừ) và hộ, cá nhân kinh doanh tính thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu. Thuế phải nộp bằng tỷ lệ % nhân doanh thu: phân phối, cung cấp hàng hóa 1%; dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu 5%; sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn hàng hóa, xây dựng có bao thầu 3%; kinh doanh khác 2%. Doanh nghiệp mới thành lập xác định theo doanh thu ước tính (Điều 21 Nghị định 181/2025/NĐ-CP).
Ý chính
- Đối tượng: doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu hằng năm dưới 01 tỷ đồng (trừ tự nguyện khấu trừ), hộ, cá nhân kinh doanh và một số tổ chức khác (điểm a khoản 2 Điều 12 Luật 48/2024)
- Doanh nghiệp mới thành lập: doanh thu ước tính dưới 01 tỷ đồng thì tính trực tiếp trong 02 năm, trừ trường hợp đăng ký tự nguyện khấu trừ (điểm b khoản 1 Điều 21 Nghị định 181/2025)
- Điều kiện tài sản đầu tư từ 01 tỷ đồng để đăng ký khấu trừ tự nguyện theo hướng dẫn năm 2014 không còn trong Điều 21 Nghị định 181/2025
- Thuế GTGT phải nộp = tỷ lệ % x doanh thu; tỷ lệ 1%, 5%, 3%, 2% theo từng nhóm hoạt động; danh mục chi tiết tại Phụ lục I Thông tư 69/2025/TT-BTC
- Đến hết 31/12/2026, được giảm 20% mức tỷ lệ % khi xuất hóa đơn đối với nhóm hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế GTGT (Nghị định 174/2025/NĐ-CP)
- Hạn nộp hồ sơ khai: tháng chậm nhất ngày 20 tháng sau, quý chậm nhất ngày cuối tháng đầu quý sau; dùng mẫu 04/GTGT
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (24/11/2014); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025), Nghị định 181/2025/NĐ-CP và Thông tư 69/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 219/2013/TT-BTC, cùng quy định khai thuế theo Thông tư 89/2026/TT-BTC và Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Bài hướng dẫn cách xác định đối tượng, tỷ lệ và thời hạn kê khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu.
Đối tượng nào thuộc diện tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu
Theo điểm a khoản 2 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15, phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu (số thuế phải nộp bằng tỷ lệ % nhân với doanh thu) áp dụng đối với:
- Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có doanh thu hằng năm dưới mức ngưỡng 01 tỷ đồng, trừ trường hợp tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế;
- Hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh;
- Tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cá nhân ở nước ngoài là đối tượng không cư trú có doanh thu phát sinh tại Việt Nam chưa thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ (trừ nhà cung cấp nước ngoài quy định tại khoản 4 Điều 4 Luật này);
- Tổ chức khác, trừ trường hợp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ.
Doanh nghiệp có doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên áp dụng phương pháp khấu trừ thuế (điểm a khoản 2 Điều 11 Luật Thuế giá trị gia tăng). Bài viết năm 2014 dẫn Thông tư 219/2013/TT-BTC (áp dụng từ 01/01/2014); thông tư này đã được Thông tư 69/2025/TT-BTC thay thế từ 01/7/2025.
Doanh nghiệp đang hoạt động
Theo khoản 1 Điều 21 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, doanh thu hằng năm do cơ sở kinh doanh tự xác định căn cứ vào tổng chỉ tiêu “Tổng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra chịu thuế giá trị gia tăng” trên các tờ khai thuế GTGT tháng từ tháng 11 năm trước đến hết tháng 10 năm hiện tại (hoặc tờ khai quý từ quý 4 năm trước đến hết quý 3 năm hiện tại), trước năm xác định phương pháp tính thuế. Thời gian áp dụng ổn định phương pháp tính thuế là 02 năm liên tục.
Doanh nghiệp đang hoạt động có doanh thu hằng năm dưới 01 tỷ đồng tính thuế theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, trừ trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã đã thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, sổ sách, hóa đơn, chứng từ và tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế (điểm a khoản 2 Điều 21 Nghị định 181/2025/NĐ-CP).
Doanh nghiệp mới thành lập
Theo điểm b khoản 1 Điều 21 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh mới thành lập trong năm và hoạt động không đủ 12 tháng xác định doanh thu ước tính của năm bằng tổng chỉ tiêu “Tổng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra chịu thuế giá trị gia tăng” trên tờ khai của các tháng đã hoạt động, chia cho số tháng hoạt động, nhân với 12 tháng. Nếu doanh thu ước tính từ 01 tỷ đồng trở lên thì áp dụng phương pháp khấu trừ; nếu chưa đến 01 tỷ đồng thì áp dụng phương pháp tính trực tiếp theo doanh thu trong 02 năm, trừ trường hợp đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ.
Doanh nghiệp mới thành lập được đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế trong các trường hợp sau (khoản 2 Điều 21 Nghị định 181/2025/NĐ-CP):
- Doanh nghiệp mới thành lập từ dự án đầu tư của cơ sở kinh doanh đang hoạt động nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ.
- Doanh nghiệp mới thành lập có thực hiện đầu tư theo dự án đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Doanh nghiệp, hợp tác xã mới thành lập có dự án đầu tư không thuộc đối tượng được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng có phương án đầu tư được người có thẩm quyền của doanh nghiệp ra quyết định đầu tư phê duyệt.
- Doanh nghiệp, hợp tác xã mới thành lập có thực hiện đầu tư, mua sắm, nhận góp vốn bằng tài sản cố định, máy móc, thiết bị, công cụ, dụng cụ hoặc có hợp đồng thuê địa điểm kinh doanh.
Hướng dẫn năm 2014 (Công văn 2616/TCT-CS ngày 10/07/2014) từng tính tổng giá trị tài sản cố định, máy móc, thiết bị đầu tư, mua sắm hoặc nhận góp vốn bằng tài sản từ 01 tỷ đồng trở lên để được đăng ký khấu trừ tự nguyện. Điều 21 Nghị định 181/2025/NĐ-CP không còn đặt ngưỡng giá trị 01 tỷ đồng này.
Hộ, cá nhân kinh doanh
Hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh thuộc nhóm tính thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu (điểm a2 khoản 2 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng). Từ 01/01/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT và thuế thu nhập cá nhân theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP.
Xác định phương pháp tính thuế của doanh nghiệp mới thành lập và thông báo mẫu 06
Bài viết năm 2014 dẫn Công văn 858/TCT-KK ngày 17/3/2014 của Tổng cục Thuế về việc tiếp nhận Thông báo mẫu 06/GTGT về phương pháp tính thuế của doanh nghiệp, hợp tác xã mới thành lập từ ngày 01/01/2014: Tổng cục Thuế không quy định thời hạn nhận mẫu số 06/GTGT. Công văn này thuộc giai đoạn áp dụng Thông tư 219/2013/TT-BTC nên không còn là căn cứ hiện nay. Cách xác định phương pháp tính thuế hiện nay thực hiện theo Điều 21 Nghị định 181/2025/NĐ-CP như nêu trên.
Cách tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu
Số thuế giá trị gia tăng phải nộp theo phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu bằng Tỷ lệ % nhân với Doanh thu (khoản 2 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng).
Tỷ lệ % để tính thuế GTGT trên doanh thu được quy định theo từng hoạt động như sau (điểm b khoản 2 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng):
- Phân phối, cung cấp hàng hoá: 1%;
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%;
- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hoá, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%;
- Hoạt động kinh doanh khác: 2%.
Như vậy cái quan trọng là chúng ta xác định được tỷ lệ thuế GTGT là bao nhiêu %. Danh mục chi tiết các nhóm hàng hóa, dịch vụ theo từng tỷ lệ % được quy định tại Phụ lục I Thông tư 69/2025/TT-BTC (Điều 5). Cơ sở kinh doanh nhiều loại hàng hóa, dịch vụ áp dụng nhiều mức tỷ lệ % phải khai thuế theo từng mức tỷ lệ; nếu không xác định riêng doanh thu theo từng mức thì áp dụng mức tỷ lệ % cao nhất trên toàn bộ doanh thu tính thuế của kỳ đó (khoản 2 Điều 5 Thông tư 69/2025/TT-BTC).
Doanh thu để tính thuế GTGT là tổng số tiền bán hàng hoá, dịch vụ thực tế ghi trên hoá đơn bán hàng, bao gồm các khoản phụ thu, phí thu thêm mà cơ sở kinh doanh được hưởng (điểm c khoản 2 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng).
Lưu ý: Doanh thu bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT (Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng) không phải tính thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu.
Giảm thuế đến hết 31/12/2026: theo điểm b khoản 2 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP (hướng dẫn Nghị quyết 204/2025/QH15), cơ sở kinh doanh (kể cả hộ, cá nhân kinh doanh) tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu được giảm 20% mức tỷ lệ % khi xuất hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc nhóm được giảm thuế GTGT (nhóm đang chịu thuế suất 10%, trừ các nhóm loại trừ như viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản phẩm kim loại, sản phẩm khai khoáng (trừ than), hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng)). Ví dụ: tỷ lệ 5% được giảm 20% còn 4% (5% x 80% = 4%).
Thời gian kê khai và mẫu biểu kê khai
Thời gian kê khai: Chúng ta có kê khai theo tháng và kê khai theo quý.
- Kê khai theo tháng: hồ sơ khai thuế nộp chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế (khoản 2 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP).
- Kê khai theo quý: hồ sơ khai thuế nộp chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu của quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế (khoản 3 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP).
Người nộp thuế có tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống được lựa chọn khai thuế GTGT theo quý; người nộp thuế mới bắt đầu hoạt động, kinh doanh được lựa chọn khai theo quý; kỳ đã chọn ổn định trọn năm dương lịch (điểm b khoản 1 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC). Hồ sơ khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu dùng mẫu 04/GTGT (Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC).
(Bài viết năm 2014 hướng dẫn xem điểm 2 Điều 11 Thông tư 219/2013/TT-BTC ngày 31/12/2013 để biết trường hợp khai theo tháng, theo quý; nội dung này nay thực hiện theo Thông tư 89/2026/TT-BTC.)
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Luật 48/2024/QH15
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP
- Thông tư 69/2025/TT-BTC
- Nghị định 174/2025/NĐ-CP
- Nghị quyết 204/2025/QH15
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP
- Thông tư 89/2026/TT-BTC
- Nghị định 68/2026/NĐ-CP
- Nghị định 141/2026/NĐ-CP
- Thông tư 219/2013/TT-BTC
- Công văn 858/TCT-KK
- Công văn 2616/TCT-CS
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



