Trả lời nhanh
Theo khoản 3 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực 01/7/2025), hộ kinh doanh thuê lao động theo hợp đồng lao động phải đóng BHXH cho người lao động từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả hộ dạy thêm. Người sử dụng lao động đóng 3% và 14%, người lao động đóng 8%, nộp chậm nhất ngày cuối cùng của tháng tiếp theo. Giáo viên có nhiều hợp đồng đóng theo hợp đồng giao kết đầu tiên. Chủ hộ có đăng ký kinh doanh thuộc diện bắt buộc theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP.
Ý chính
- Hộ kinh doanh dạy thêm thuê giáo viên theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng phải đóng BHXH (khoản 3 Điều 2, điểm a khoản 1 Điều 2 Luật 41/2024/QH15)
- Mức đóng: người sử dụng lao động 3% và 14%, người lao động 8%; thời hạn đóng chậm nhất ngày cuối cùng của tháng tiếp theo
- Nhiều hợp đồng: BHXH, bảo hiểm thất nghiệp và BHYT theo hợp đồng làm căn cứ tham gia BHXH, tức hợp đồng giao kết đầu tiên
- Hồ sơ nộp trong 30 ngày, cơ quan BHXH cấp sổ trong 05 ngày làm việc; dùng mẫu TK3-TS, D02-LT, TK1-TS
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký: bắt buộc từ 01/7/2025 với nhóm kê khai, từ 01/7/2029 với nhóm còn lại; mức đóng 22% và 3%
- Căn cứ đóng của chủ hộ từ mức tham chiếu 2,53 triệu đồng đến 50,6 triệu đồng (từ 01/7/2026)
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (21/03/2025); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 14/11/2026: bài đã được cập nhật theo Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2025), Quyết định 366/QĐ-BHXH (hiệu lực từ 01/5/2026, thay Quyết định 595/QĐ-BHXH).
Hộ kinh doanh mở lớp dạy thêm có sử dụng giáo viên theo hợp đồng lao động thường thắc mắc về nghĩa vụ đóng BHXH. Bài viết sau tổng hợp các quy định liên quan.
Đăng ký hộ kinh doanh dạy thêm có phải đóng BHXH?
Căn cứ khoản 3 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật 41/2024/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025), hộ kinh doanh có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động thuộc đối tượng người sử dụng lao động tham gia BHXH bắt buộc. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hoặc xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên cũng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (điểm a khoản 1 Điều 2). Vì vậy hộ kinh doanh dạy thêm có thuê giáo viên theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên phải đăng ký tham gia BHXH cho giáo viên.
Trước 01/7/2025, nội dung này được quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (Luật 58/2014/QH13), áp dụng với "hộ kinh doanh cá thể" có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.
Hộ kinh doanh dạy thêm đóng BHXH như thế nào?
Theo Luật BHXH 2024, mức đóng hằng tháng của người sử dụng lao động là 3% vào quỹ ốm đau và thai sản và 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất, tính trên tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của người lao động (khoản 1 Điều 34); người lao động đóng 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất (điểm a khoản 1 Điều 33).
Về phương thức đóng: người lao động thuộc điểm a khoản 1 Điều 2 đóng cho cơ quan BHXH theo phương thức hằng tháng. Phương thức đóng hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần chỉ áp dụng cho người lao động hưởng lương theo sản phẩm, theo khoán tại hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp (điểm b khoản 1 Điều 33). Thời hạn đóng chậm nhất của người sử dụng lao động là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo đối với phương thức đóng hằng tháng; ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng đối với phương thức 03 tháng hoặc 06 tháng một lần (khoản 4 Điều 34).
Lưu ý: bài viết trước đây dẫn Quyết định 595/QĐ-BHXH (sửa đổi bởi Quyết định 505/QĐ-BHXH) cho phép hộ kinh doanh chọn đóng 03 hoặc 06 tháng một lần. Quyết định 595 đã được thay bằng Quyết định 366/QĐ-BHXH từ 01/5/2026; hộ kinh doanh dạy thêm nên đối chiếu Điều 33, Điều 34 Luật BHXH 2024 và hướng dẫn của cơ quan BHXH nơi đăng ký để chọn đúng phương thức đóng.
Giáo viên có từ 2 hợp đồng lao động trở lên
Theo điểm a khoản 5 Điều 2 Luật BHXH 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động giao kết với nhiều người sử dụng lao động thì tham gia BHXH bắt buộc theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên.
Như vậy, giáo viên nếu đồng thời có từ 02 hợp đồng lao động trở lên thì:
- Đóng BHXH theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên (thông thường là ở trường học dạy chính).
- Bảo hiểm thất nghiệp: người lao động và người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp cùng với việc tham gia BHXH bắt buộc (khoản 1 Điều 31 Luật Việc làm 74/2025/QH15), tức cũng theo hợp đồng làm căn cứ tham gia BHXH.
- Bảo hiểm y tế: đóng theo hợp đồng lao động làm căn cứ tham gia BHXH bắt buộc (điểm b khoản 5 Điều 13 Luật Bảo hiểm y tế, được sửa đổi bởi Luật 51/2024/QH15). Trước đây bài nêu bảo hiểm y tế đóng theo hợp đồng có mức tiền lương cao nhất theo Quyết định 595, quy định này không còn là căn cứ hiện hành.
Hồ sơ đăng ký tham gia BHXH lần đầu cho hộ kinh doanh dạy thêm
Căn cứ Điều 27 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (thay Điều 97 Luật BHXH 2014), hồ sơ đăng ký tham gia BHXH bắt buộc lần đầu gồm tờ khai đăng ký tham gia của người sử dụng lao động kèm danh sách người lao động tham gia, và tờ khai đăng ký tham gia của người lao động. Quyết định 366/QĐ-BHXH vẫn dùng các mẫu dưới đây (trước đây ban hành kèm Quyết định 490/QĐ-BHXH và Quyết định 1040/QĐ-BHXH).
Hộ kinh doanh cần chuẩn bị
- Tờ khai đơn vị đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK3-TS)
- Danh sách tham gia, điều chỉnh đóng BHXH, BHYT, BHTN (Mẫu D02-LT)
Giáo viên cần nộp
- Tờ khai đăng ký, điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) kèm bản sao giấy tờ liên quan (nếu có)
Nộp hồ sơ: người sử dụng lao động kê khai và nộp hồ sơ tham gia BHXH bắt buộc của người lao động cho cơ quan BHXH trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (khoản 1 Điều 28 Luật BHXH 2024).
Thời hạn giải quyết: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan BHXH có trách nhiệm cấp sổ BHXH; trường hợp không cấp sổ phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do (khoản 4 Điều 28).
Lưu ý: Hiện nay, các Cơ quan BHXH ưu tiên thực hiện các thủ tục hành chính thông qua Cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc qua các phần mềm kê khai bảo hiểm trực tuyến. Do vậy, nếu hộ kinh doanh có chữ ký số thì có thể đăng ký tài khoản trên cổng dịch vụ công trực tuyến hoặc phần mềm để sử dụng. Luật BHXH 2024 quy định chậm nhất ngày 01/01/2027 cơ quan BHXH phải bảo đảm điều kiện để thực hiện giao dịch điện tử (khoản 3 Điều 26).
Từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh phải tham gia BHXH bắt buộc
Trước 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo Luật BHXH 2014. Từ 01/7/2025, điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định:
Điều 2. Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện
1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:
m) Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ;
Như vậy, từ 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực đã bổ sung đối tượng là chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Lộ trình và mức đóng của chủ hộ kinh doanh
Nghị định 158/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2025) quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 3. Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia BHXH bắt buộc gồm:
- Chủ hộ của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai;
- Chủ hộ của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh không thuộc nhóm trên: thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 01/7/2029.
Lưu ý: từ 01/01/2026 hộ kinh doanh không còn nộp thuế theo phương pháp khoán; chủ hộ nên kiểm tra với cơ quan bảo hiểm xã hội để xác định mình thuộc nhóm nào.
Phần "đề xuất lộ trình" trong dự thảo mà bài viết trước đây nêu đã được thay bằng quy định chính thức trên.
Mức đóng hằng tháng của chủ hộ là 22% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất và 3% vào quỹ ốm đau và thai sản. Chủ hộ đóng trực tiếp cho cơ quan BHXH hoặc đóng qua hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tham gia quản lý, theo phương thức đóng hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần; thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng (khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024).
Chủ hộ được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng; sau ít nhất 12 tháng đóng thì được lựa chọn lại (điểm d khoản 1 Điều 31). Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở (khoản 2 Điều 5 Nghị định 158/2025/NĐ-CP). Từ 01/7/2026, lương cơ sở là 2.530.000 đồng (Nghị định 161/2026/NĐ-CP), nên mức thấp nhất là 2,53 triệu đồng và cao nhất là 50,6 triệu đồng (2.530.000 x 20). Trước đó, mức thấp nhất là 2,34 triệu đồng và cao nhất là 46,8 triệu đồng.
Chủ hộ tự nộp hồ sơ (tờ khai) cho cơ quan BHXH trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (khoản 2 Điều 28 Luật BHXH 2024).
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Luật 41/2024/QH15
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP
- Luật 51/2024/QH15
- Luật 74/2025/QH15
- Quyết định 366/QĐ-BHXH
- Luật 58/2014/QH13
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



