Phân tích khoản mục chi phí nhân công trong kế toán sản xuất cực kì chi tiết

1. Đánh giá chung tình hình thực hiện quỹ lương công nhân sản xuất

- Qũy lương công nhân sản xuất bao gồm:

+ quỹ lương thời gian

+ quỹ lương sản xuất

- Qũy lương công nhân sản xuất (QL): 

ở công thức (2) ta thấy giữa kết quả sản xuất, năng suất lao động, tiền lương bình quân và quỹ lương có mối quan hệ mật thiết với nhau. Trong đó kết quả sản xuất, tiền lương bình quân có ảnh hưởng thuận chiều, còn năng suất lao động bình quân có ảnh hưởng ngược chiều với quỹ lương. Trước hết cần so sánh quỹ lương thực tế (QL1) với quỹ lương (QLk) để xác định chênh lệch tuyệt đối, từ đó xác định tỷ lệ tăng (giảm) của quỹ lương và tỷ lệ tăng (giảm) của giá trị sản phẩm, giữa tỷ lệ tăng (giảm) của năng suất lao động bình quân.Có thể khái quát mô hình phân tích sau:

2. Phân tích quỹ lương theo hình thức lương thời gian

* Tiền lương thời gian

- Là loại tiền lương mà doanh nghiệp căn cứ vào thời gian làm việc trong kỳ (số ngày hoặc giờ làm việc ) và bậc lương của từng người để tính và trả lương cho công nhân hưởng lương thời gian.

* Từ cách xác định trên, ta nhận thấy rằng, quỹ lương thời gian phụ thuộc vào 3 yếu tố ảnh hưởng nhưng trên góc độ quản lý người chỉ quan tâm nhiều đến số ngày làm việc và tiền lương bình quân ngày. Số ngày làm việc bình quân, thông qua sự biến động của yếu tố này người ta có thể biết được kết quả của việc quản lý, sử dụng ngày công lao động. Tiền lương bình quân ngày cũng là yếu tố ảnh hưởng thuận chiều đến quỹ lương thời gian, tiền lương bình quân ngày tăng ( giảm ) là do lương cấp bậc, chức vụ của số công nhân hưởng lương thời gian cao hay thấp nó phụ thuộc bởi cơ cấu công nhân, điều này thể hiện ở chỗ nếu lương cấp bậc chức vụ của từng công nhân không đổi, nếu tăng tỷ trọng số công nhân có mức lương thấp thì sẽ làm cho tiền lương bình quân ngày càng tăng lên và ngược lại. Do đó để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố ta có thể sử dụng phương pháp số chênh lệch.

3. Phân tích quỹ lương theo hình thức lương sản phẩm

* Lương sản phẩm:

- Là hình thức trả lương gắn liền với kết quả sản xuất, nó đảm bảo nguyên tắc phân phối theo lao động. Theo hình thức này DOANH NGHIỆP thanh toán lương cho người lao động căn cứ vào khối lượng sản phẩm ( công việc ) đã hoàn thành nghiệm thu đảm bảo chất lượng, căn cứ vào đơn giá cho từng loại sản phẩm ( công việc ). Để tính ra lương sản phẩm phải trả cho công nhân. Do vậy quỹ lương sản phẩm (QLs) được xác định như sau :

* Từ công thức tổng quát, ta thấy quỹ lương sản phẩm phụ thuộc vào khối lượng sản phẩm nhập kho ( khối lượng công việc hoàn thành ), đơn giá sản phẩm và kết cấu mặt hàng ( kết cấu khối lượng ) để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố, ta có thể sử dụng phương pháp liên hoàn:

- Do ảnh hưởng của sản lượng sản phẩm nhập kho (khối lượng công việc hoàn thành)

* Để phân tích sự biến động của quỹ lương sản phẩm, ta cần đi sâu phân tích tính chất ảnh hưởng của từng yếu tố:

+ Đối với yếu tố sản lượng (khối lượng công việc) nó ảnh hưởng thuận chiều đến quỹ lương sản phẩm. Khi sản lượng sản phẩm nhập kho (khối lượng công việc hoàn thành nghiệm thu) tăng lên sẽ làm cho quỹ lương sản phẩm tăng lên và ngược lại. Quỹ lương sản phẩm tăng (giảm) trong trường hợp này là đương nhiên và hợp lý vì nó gắn liền với kết quả sản xuất.

+ Đối với yếu tố mặt hàng (kết cấu khối lượng) mỗi loại mặt hàng (khối lượng công việc) có đơn giá lương khác nhau (có loại đơn giá cao, có loại đơn giá thấp). Nếu doanh nghiệp tăng tỉ trọng loại sản phẩm có đơn giá lương thấp. Mặc dù khối lượng sản phẩm và đơn giá lương không đủ. Nhưng vẫn làm cho quỹ lương sản phẩm trong TH này tăng lên và ngược lại.

+ Đối với yếu tố đơn giá lương được xây dựng dựa trên các định mức kinh tế kỹ thuật. Trong trường hợp quy mô sản xuất không đổi, quy trình công nghệ, trình độ cơ khí hóa, tự động hóa hiện đại hóa của MMTB sản xuất không đổi thì đơn giá lương thường ổn định và đc áp dụng trong một khoảng thời gian nhất định, có như vậy mới khuyến khích người lao động tăng năng suất lao động. Trường hợp có sự thay đổi về quy mô sản xuất, quy trình công nghệ, trình độ MMTB. Nhất định doanh nghiệp phải xây dựng lại đơn giá lương dựa trên những định mức kinh tế kỹ thuật mới. Có như vậy mới đảm bảo tính hợp lý và sự công bằng trong doanh nghiệp.

Để biết thêm nhiều thông tin về chi phí nhân công trong các loại hình doanh nghiệp khác mời bạn tham khảo thêm tại Kế toán Đức Minh

>>> Phân loại chi phí trong sản xuất 

>>> Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất

>>> Đào tạo kế toán

- Ngọc Anh -