Phân loại giữa trung tâm trách nhiệm và nội dung kế toán

Trung tâm được hiểu là 1 bộ phận nằm giữa các bộ phận khác nhau, nó phụ thuộc vào đặc điểm hoạt động kinh doanh, phạm vi hoạt động, ngành nghề sản xuất, kinh doanh. Song mỗi một trung tâm trách nhiệm cụ thể thường gắn với một nhà quản lý để xác định rõ trách nhiệm của các trung tâm trong việc tạo ra kết quả và hiệu quả nhất định trong kinh doanh của toàn doanh nghiệp.

Trung tâm trách nhiệm được chia làm các trung tâm sau:

Ảnh 1: Phân loại giữa trung tâm trách nhiệm và nội dung kế toán

Trung tâm trách nhiệm chi phí

Nội dung: thường phân bổ tại các phân xưởng, đội sản xuất sản xuất, tổ sản xuất gắn với trách nhiệm của Quản đốc phân xưởng, tổ trưởng tổ sản xuất, đội trưởng sản xuất.

Mục đích kế toán: Là tối thiểu hóa chi phí. Đầu vào của trung tâm là các chỉ tiêu phản ánh các yếu tố sản xuất như: NVL, tiền công và tình hình sử dụng máy móc thiết bị. . . được đo bằng các thiết bị khác nhau. Đầu ra của trung tâm là các chi phí phản ánh kết quả sx như: số lượng, chất lượng sản phẩm, chi tiêu CPSX, và Zsp.

Nhiệm vụ kế toán: Kiểm soát các khoản mục và yếu tố chi phí theo các định mức và dự toán đã xây dựng. Từ đó lập các cáo CPSX, Zsp theo yêu cầu của quản trị, theo dõi, phân tích sự biến động của các định mức chi phí NVLTT, NCTT, SXC .. .để tìm ra nguyên nhân và đưa ra các biện pháp nhằm giảm chi phí thâp nhất.

Trung tâm trách nhiệm doanh thu

Nội dung: thường phát sinh tại các bộ phận bán hàng như cửa hàng, siêu thị, phòng kinh doanh ....

Trách nhiệm: Chúng gắn trách nhiệm với các cửa hàng trưởng, trưởng bộ phận bán hàng, trưởng phòng kinh doanh.

Mục đích kế toán: Tối đa hóa doanh thu trên các thị trường. Đầu vào của trung tâm doanh thu đó là số lượng và chất lượng hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ chuẩn bị mang đi tiêu thụ. Đầu ra của trung tâm doanh thu là các chỉ tiêu doanh thu bán hàng, tổng số tiền thu về thể hiện bằng thước đo giá trị.

Nhiệm vụ nhà quản trị: Cần lập báo cáo về doanh thu các mặt hàng, ngành hàng, thị trường, thời gian ..v..v theo yêu cầu của quản trị từ đó phân tích doanh thu của các mặt hàng, doanh thu theo thị trường, cửa hàng, thời gian để xác định những nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu và đưa ra các biện pháp nâng cao doanh thu và thỏa mãn nhu cầu của thị trường.

Trung tâm đầu tư

Thường được phát sinh tại phòng đầu tư, ban Giám đốc gắn với trách nhiệm là Giám đốc doanh nghiệp, trưởng phòng đầu tư, trưởng phòng đầu tư. Đầu vào của trung tâm đầu tư đó là vốn phục vụ cho sản xuất kinh doanh, vốn cho các phương án . . . Đầu ra của trung tâm đó là lợi nhuận thu về từ kết quả hoạt động kinh doanh, các chỉ tiêu doanh thu, chi phí.

Mục đích kế toán: Để đánh giá trách nhiệm của trung tâm đầu tư, các nhà quản trị thường hay sử dụng chỉ tiêu ROI (return on investment) :

Ảnh 2: Phân loại giữa trung tâm trách nhiệm và nội dung kế toán

Chỉ tiêu ROI được xác định như sau:

ROI = (Lợi nhuận trước thuế + Lãi tiền vay) / Vốn kinh doanh bình quân

=> Chỉ tiêu này cho biết sau 1 kỳ hoạt động kinh doanh hoặc kỳ vọng cho kỳ tới, doanh nghiệp đầu tư 1 đồng vốn thì thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận, chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn càng tốt, thể hiện trình độ tổ chức các yếu tố sản xuất của các nhà quản trị.

Khi viết công thức tính ROI, ta có thể triển khai dưới dạng:

ROI = (Lợi nhuận / Doanh thu) x (Doanh thu / Vốn kinh doanh bình quân)

Từ công thức trên, ta cần làm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến sinh lời của vốn đầu tư của một trung tâm đầu tư.

Hệ số lợi nhuận trên Doanh thu được gọi là lãi trên doanh thu, vì khi thực hiện được 1 đồng doanh thu thì doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận bằng bao nhiêu % của một đồng doanh thu.

Hệ số doanh thu và vốn đầu tư được gọi là số quay vòng của vốn. Chỉ tiêu này cho biết bao nhiêu đồng doanh thu có thể tạo ra từ một đồng vốn đầu tư.

Điều hiển nhiên Các trung tâm khác sinh ra có sự gắn kết với Trung tâm trách nhiệm để hoàn thành kết quả cuối cùng. Do vậy, chúng có mối quan hệ mật thiết với nhau, để bổ trợ cho nhau.

Viện Đào tạo Kế toán Đức Minh xin chúc các bạn có kiến thức vững vàng trong công việc nhé.

-Nga Thanh-