Hướng dẫn thuế đối với hoạt động thu mua phế liệu

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

Hoạt động thu mua phế liệu không có hóa đơn đầu vào được hướng dẫn dựa trên các quy định sau:

+ Khoản 2.4 Điều 6 Thông tư số 78/2014/TT-BTC ngày 18/6/2014 của Bộ Tài chính (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 96/2015/TT-BTC ngày 22/6/2015) về các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

+ Điểm b khoản 1 Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định về chi phí được trừ

+ Điểm a khoản 13 Điều 3 Thông tư số 20/2026/TT-BTC ngày 12/3/2026 của Bộ Tài chính quy định về hồ sơ của khoản chi được tính vào chi phí được trừ

II. QUY ĐỊNH CỤ THỂ ĐỐI VỚI MUA PHẾ LIỆU KHÔNG CÓ HÓA ĐƠN

1. Trường hợp được áp dụng

Theo quy định tại Điểm a khoản 13 Điều 3 Thông tư 20/2026/TT-BTC:

+ Doanh nghiệp, hộ kinh doanh mua phế liệu của người trực tiếp thu nhặt

+ Người bán là cá nhân không kinh doanh, không sử dụng hóa đơn

Trong trường hợp này, không có hóa đơn đầu vào vẫn được xem xét tính chi phí hợp lệ.

2. Hồ sơ để khoản chi được tính vào chi phí được trừ

Khoản chi mua phế liệu được chấp nhận khi có đầy đủ hồ sơ sau:

(1) Chứng từ thanh toán

+ Có chứng từ chi trả tiền cho người bán theo quy định kế toán

+ Trường hợp giá trị mua từ 05 triệu đồng trở lên/ngày/người:

Phải thanh toán không dùng tiền mặt

(2) Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ

+ Lập Bảng kê thu mua theo mẫu:

+ Mẫu số 01/TNDN (áp dụng trước 12/3/2026)

+ Mẫu số 02/TNDN (áp dụng từ 12/3/2026 theo Thông tư 20/2026/TT-BTC)

+ Bảng kê phải có:

+ Thông tin người bán

+ Loại phế liệu, số lượng, giá trị

+ Ngày mua

+ Chữ ký của người đại diện pháp luật hoặc người được ủy quyền

(3) Hồ sơ chứng minh giao dịch thực tế

Theo nội dung công văn, doanh nghiệp phải lưu giữ đầy đủ:

+ Thông tin người bán

+ Chứng từ vận chuyển

+ Chứng từ thanh toán

+ Các tài liệu chứng minh việc mua bán là có thật

3. Giá trị pháp lý của bảng kê

Theo hướng dẫn của Cục Thuế:

Bảng kê là căn cứ để xác định chi phí được trừ trong trường hợp đặc thù không có hóa đơn.

Tuy nhiên:

Doanh nghiệp/hộ kinh doanh chịu trách nhiệm về:

+ Tính chính xác

+ Tính trung thực

+ Tính đầy đủ hồ sơ

III. PHÂN BIỆT TRƯỜNG HỢP PHẢI ĐĂNG KÝ KINH DOANH

Công văn nêu rõ:

+ Người trực tiếp thu nhặt phế liệu:

- Là cá nhân không kinh doanh

- Không phải xuất hóa đơn

+ Người thu mua từ nhiều nguồn để bán lại:

Phải thực hiện:

+ Đăng ký kinh doanh

+ Đăng ký thuế

+ Nộp thuế theo quy định

IV. MỘT SỐ LƯU Ý QUAN TRỌNG

+ Không phải cứ có bảng kê là được chấp nhận chi phí

+ Cơ quan thuế sẽ kiểm tra:

+ Tính hợp lý của giá mua

+ Tính thực tế của giao dịch

+ Sự phù hợp giữa chứng từ và hoạt động kinh doanh

Nếu không chứng minh được giao dịch thực tế, chi phí có thể bị loại khi quyết toán thuế.

KẾT LUẬN

Đối với hoạt động thu mua phế liệu:

+ Được phép không có hóa đơn đầu vào

+ Phải có bảng kê + chứng từ thanh toán + hồ sơ chứng minh

+ Thanh toán từ 5 triệu trở lên phải không dùng tiền mặt

+ Phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính trung thực

+ Nếu hoạt động mang tính kinh doanh thường xuyên thì phải đăng ký và nộp thuế

Bạn đọc có thể tham khảo thêm các bài viết có liên quan:

>>> Mua bán vàng và những quy định cần lưu ý – Kế toán Đức Minh.

>>> Hướng dẫn hạch toán kế toán doanh nghiệp mua bán hoa tươi – Kế toán Đức Minh.

Kế toán Đức Minh chúc bạn đọc thành công!

-Ms Le-