Trả lời nhanh
Theo Luật BHXH 41/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025), người đóng BHXH dưới 20 năm vẫn có quyền lợi: được rút BHXH một lần khi thuộc các trường hợp tại khoản 1 Điều 70 (đủ tuổi hưu mà chưa đủ 15 năm, định cư nước ngoài, bệnh hiểm nghèo...); được hưởng lương hưu nếu đủ tuổi và đóng từ đủ 15 năm; thân nhân được hưởng mai táng (10 lần mức tham chiếu, 25.300.000 đồng từ 07/2026) và tử tuất.
Ý chính
- Rút BHXH 1 lần theo khoản 1 Điều 70 Luật 41/2024/QH15: đủ tuổi hưu mà chưa đủ 15 năm, định cư nước ngoài, bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81%
- Điều kiện sau 12 tháng nghỉ việc chỉ áp dụng cho người có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025 và chưa đủ 20 năm
- Từ 01/07/2025 đóng từ đủ 15 năm là được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu (Điều 64)
- Trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu, bằng lương cơ sở 2.530.000 đồng thì là 25.300.000 đồng (từ 01/07/2026)
- Tuất hằng tháng khi đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm: 50% hoặc 70% mức tham chiếu mỗi thân nhân
- Đã rút BHXH một lần và sau đó không tham gia lại thì thân nhân không hưởng chế độ tử tuất
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (21/11/2024); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 14/11/2026: bài đã được cập nhật theo Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025) và Nghị định 161/2026/NĐ-CP về mức lương cơ sở (2.530.000 đồng/tháng từ 01/07/2026).
Người lao động đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) chưa đủ 20 năm vẫn có một số quyền lợi. Bài viết nêu ba quyền lợi chính theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 và thay thế Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (58/2014/QH13).
Đóng BHXH dưới 20 năm, người lao động được rút BHXH 1 lần
Căn cứ khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động tham gia BHXH bắt buộc đã chấm dứt tham gia BHXH mà có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH. Trường hợp không hưởng BHXH một lần thì có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo Điều 23 của Luật.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
- Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.
- Có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, công an nhân dân, người làm công tác cơ yếu hưởng lương như quân nhân, dân quân thường trực khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Trước 01/07/2025, theo khoản 1 Điều 60 và khoản 1 Điều 77 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 93/2015/QH13, người lao động đóng BHXH dưới 20 năm được rút BHXH 1 lần khi đủ tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ 20 năm đóng, khi ra nước ngoài để định cư, khi mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng, hoặc sau 01 năm nghỉ việc. Từ 01/07/2025, điều kiện đã thay đổi như danh sách trên.
Theo đó, người lao động đóng BHXH không đủ 20 năm sẽ được rút BHXH 1 lần khi thuộc một trong các trường hợp trên.
Lưu ý: Điều kiện "sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện" chỉ áp dụng cho người có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025 (điểm đ khoản 1 Điều 70). Người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/07/2025 mà nghỉ việc, không đủ 15 năm đóng và không tham gia BHXH tự nguyện thì không được rút BHXH 1 lần theo điều kiện này, trừ khi thuộc các trường hợp còn lại của khoản 1 Điều 70.
Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng: mỗi năm đóng trước năm 2014 bằng 1,5 tháng, mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH; trường hợp thời gian đóng chưa đủ một năm thì mức hưởng bằng số tiền đã đóng nhưng không quá 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH (khoản 3 Điều 70).
Đóng BHXH dưới 20 năm vẫn được hưởng lương hưu
Trước 01/07/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 yêu cầu đóng đủ 20 năm mới được hưởng lương hưu, trừ trường hợp lao động nữ là cán bộ, công chức cấp xã hoặc là người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH (khoản 3 Điều 54 Luật 2014, được sửa đổi, bổ sung bởi điểm a khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động 2019).
Từ 01/07/2025, theo khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia BHXH bắt buộc khi nghỉ việc có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên thì được hưởng lương hưu nếu đủ tuổi nghỉ hưu theo khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động (hoặc thuộc một trong các trường hợp nghỉ hưu sớm theo khoản 1 Điều 64). Người tham gia BHXH tự nguyện cũng được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên (Điều 98).
Theo đó, người lao động đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm không còn bị giới hạn ở một nhóm riêng như trước mà được hưởng lương hưu hằng tháng khi đủ tuổi nghỉ hưu.
Trường hợp thời gian đóng BHXH bắt buộc còn thiếu tối đa 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp tuất hằng tháng thì người lao động được đóng tiếp một lần cho số tháng còn thiếu (khoản 7 Điều 33 Luật 2024). Người lao động chấm dứt đóng BHXH bắt buộc mà còn thiếu trên 06 tháng thì có quyền đóng tiếp BHXH tự nguyện.
Đóng BHXH dưới 20 năm, thân nhân người lao động cũng được hưởng chế độ tử tuất
Người lao động đóng BHXH dưới 20 năm, thân nhân người lao động sẽ được hưởng chế độ tử tuất như sau:
Trợ cấp mai táng
Người lao động tham gia BHXH bắt buộc có thời gian đóng từ đủ 12 tháng trở lên thì khi chết, tổ chức, cá nhân lo mai táng được nhận trợ cấp mai táng (điểm a khoản 1 Điều 85 Luật 2024). Với người tham gia BHXH tự nguyện, điều kiện là có thời gian đóng BHXH từ đủ 60 tháng trở lên (điểm a khoản 1 Điều 109).
Mức trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng mà người lao động chết. Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở (khoản 13 Điều 141 Luật 2024).
Hiện nay mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng từ ngày 01/07/2026 (khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP, thay thế Nghị định 73/2024/NĐ-CP). Do đó, trường hợp chết từ tháng 07/2026, trợ cấp mai táng là 10 × 2.530.000 = 25.300.000 đồng. Trường hợp chết trước tháng 07/2026 thì tính theo mức tham chiếu của tháng chết.
(Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)
Trợ cấp tuất hằng tháng hoặc trợ cấp tuất một lần
Thân nhân của người lao động đóng BHXH bắt buộc được hưởng trợ cấp tuất 1 lần hoặc trợ cấp tuất hằng tháng. Còn thân nhân của người lao động đóng BHXH tự nguyện chỉ được nhận trợ cấp tuất 1 lần (Điều 110). Cụ thể như sau:
Trợ cấp tuất hằng tháng
Người lao động có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi chết thì thân nhân thuộc diện quy định tại khoản 2 Điều 86 sẽ được nhận trợ cấp tuất hằng tháng (điểm a khoản 1 Điều 86 Luật 2024).
Mức trợ cấp tuất hằng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức tham chiếu.
Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 70% mức tham chiếu.
Với mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng (Nghị định 161/2026/NĐ-CP), mức trợ cấp tuất hằng tháng là 50% × 2.530.000 = 1.265.000 đồng/người, hoặc 70% × 2.530.000 = 1.771.000 đồng/người nếu không có người trực tiếp nuôi dưỡng. Số thân nhân hưởng tối đa là 04 người (khoản 2 Điều 87).
(Điều 86 và khoản 1 Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)
Trợ cấp tuất một lần
Mức trợ cấp tuất một lần đối với thân nhân của người đang tham gia BHXH hoặc đang bảo lưu thời gian đóng BHXH được tính theo số năm đã đóng, cứ mỗi năm bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho các năm đóng trước năm 2014 và bằng 02 tháng cho các năm đóng từ năm 2014 trở đi.
Mức thấp nhất bằng 03 tháng mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH (khoản 1 Điều 89).
Thân nhân được hưởng trợ cấp tuất một lần khi người lao động không đủ điều kiện hưởng tuất hằng tháng (đóng chưa đủ 15 năm), hoặc khi đủ điều kiện nhưng không có thân nhân hưởng tuất hằng tháng, hoặc khi thân nhân có nguyện vọng hưởng tuất một lần (khoản 2 Điều 88).
(Điều 88 và Điều 89 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)
Lưu ý: Trường hợp người lao động đóng BHXH dưới 20 năm đã rút BHXH 1 lần rồi và sau đó không tham gia BHXH lại thì khi qua đời, thân nhân không được hưởng chế độ tử tuất, vì chế độ này chỉ áp dụng với người đang tham gia, đang bảo lưu thời gian đóng hoặc đang hưởng lương hưu (khoản 1 Điều 88).
Tóm lại, người lao động đóng BHXH dưới 20 năm (đóng BHXH không đủ 20 năm) sẽ có các quyền lợi sau: được rút BHXH 1 lần khi thuộc các trường hợp tại khoản 1 Điều 70; được hưởng lương hưu hằng tháng nếu đủ tuổi nghỉ hưu và đóng từ đủ 15 năm; thân nhân được hưởng chế độ tử tuất khi người lao động qua đời nếu chưa rút BHXH 1 lần (hoặc đã rút nhưng sau đó tham gia lại).
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Luật 41/2024/QH15
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP
- Bộ luật 45/2019/QH14
- Luật 58/2014/QH13
- Nghị quyết 93/2015/QH13
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



