Trả lời nhanh
Biên lai thu tiền BHYT do tổ chức thu BHXH, BHYT cấp cho người tham gia khi thu tiền; mẫu C45-BB trước đây ban hành kèm Thông tư 107/2017/TT-BTC. Thông tư này hết hiệu lực từ 01/01/2025, thay bởi Thông tư 24/2024/TT-BTC (không còn phụ lục mẫu chứng từ, đơn vị tự thiết kế chứng từ trừ khi có mẫu theo văn bản khác). Biên lai giấy phải cấp khi thu tiền; biên lai điện tử chỉ dùng khi tổ chức thu đủ điều kiện kỹ thuật, theo quy chế của BHXH (Quyết định 1155/QĐ-BHXH, đã sửa đổi).
Ý chính
- Đối tượng sử dụng biên lai bảo hiểm y tế là cơ quan BHXH và tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT
- Mẫu C45-BB trước đây theo Thông tư 107/2017/TT-BTC; Thông tư này hết hiệu lực từ 01/01/2025, thay bởi Thông tư 24/2024/TT-BTC
- Thông tư 24/2024/TT-BTC cho phép đơn vị tự thiết kế chứng từ, trừ khi văn bản pháp luật khác đã quy định mẫu (Điều 4)
- Biên lai giấy phải cấp cho người tham gia ngay khi thu tiền; biên lai điện tử chỉ dùng khi đủ điều kiện kỹ thuật
- Quy chế tổ chức dịch vụ thu là Quyết định 1155/QĐ-BHXH, đã được sửa đổi bởi Quyết định 615/QĐ-BHXH năm 2023
- Biên lai thu thuế, phí, lệ phí theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP khác biên lai thu tiền BHXH, BHYT
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (29/12/2023); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Thông tư 24/2024/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp (hiệu lực từ 01/01/2025, thay Thông tư 107/2017/TT-BTC) và Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ (hiệu lực từ 01/7/2026, thay Nghị định 123/2020/NĐ-CP).
Đối tượng sử dụng biên lai bảo hiểm y tế
Biên lai bảo hiểm y tế được sử dụng cho việc thu tiền bảo hiểm y tế của người tham gia. Đối tượng sử dụng biên lai thu tiền bảo hiểm y tế là đối tượng thu BHXH, BHYT theo quy định của pháp luật về BHXH gồm có:
- Cơ quan bảo hiểm xã hội các cấp theo tổ chức hiện hành
- Các tổ chức thu BHXH, BHYT: tổ chức kinh tế, xã hội, chính trị - xã hội; bưu điện, ngân hàng hoặc các tổ chức khác có năng lực và điều kiện để thực hiện việc thu BHXH, BHYT. Tổ chức dịch vụ thu phải tuân theo quy chế hoạt động của tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành.
Quy định về mẫu biên lai thu bảo hiểm y tế
Căn cứ theo quy định tại Quyết định số 1155/QĐ-BHXH ngày 12/5/2022 của Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam ban hành quy chế quản lý hoạt động của Tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định số 615/QĐ-BHXH ngày 11/4/2023; cần đối chiếu bản sửa đổi mới nhất), cơ quan BHXH Việt Nam đã hướng dẫn BHXH các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc quản lý, sử dụng biên lai thu tiền do Tổ chức dịch vụ thu cấp cho người tham gia khi thu tiền đóng bảo hiểm y tế.
Mẫu biên lai bảo hiểm y tế theo Mẫu số C45-BB
Mẫu biên lai thu tiền bảo hiểm y tế trước đây được thực hiện theo mẫu C45-BB ban hành kèm Thông tư số 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán hành chính sự nghiệp. Thông tư này đã hết hiệu lực từ ngày 01/01/2025 khi Thông tư 24/2024/TT-BTC có hiệu lực (Điều 13 Thông tư 24/2024/TT-BTC). Thông tư 24/2024/TT-BTC không còn phụ lục mẫu chứng từ kế toán: theo Điều 4, đơn vị được tự thiết kế chứng từ kế toán phù hợp yêu cầu quản lý, trừ trường hợp đã có quy định mẫu biểu chứng từ tại các văn bản pháp luật có liên quan. Vì vậy, mẫu biên lai thu tiền BHXH, BHYT đang sử dụng cần đối chiếu hướng dẫn hiện hành của cơ quan BHXH; mẫu C45-BB dưới đây giữ để tham khảo.

Mẫu số C45-BB - Biên lai thu tiền.
Nội dung biên lai thu tiền BHYT gồm có:
- Đơn vị: Cơ quan BHXH.
- Mã QHNS: Đại lý thu BHXH tỉnh/huyện/thị xã.
- Quyển số:....
- Thông tin về người nộp: Họ và tên người nộp; địa chỉ.
- Nội dung thu: Tiền BHYT.
- Số tiền thu, loại tiền thu (đồng).
- Chữ ký và họ tên người nộp tiền và người thu tiền.
Mẫu biên lai thu tiền BHXH, BHYT của bảo hiểm xã hội tỉnh Bạc Liêu
Ví dụ minh họa: trước đây cơ quan BHXH tỉnh Bạc Liêu đã phát hành biên lai thu tiền BHXH và BHYT bằng giấy theo Mẫu số C45-BB.

Mẫu biên lai thu tiền bảo hiểm y tế của BHXH Bạc Liêu.
Mẫu biên lai thu tiền C45-BB trước đây áp dụng cho các đối tượng theo Điều 2 Thông tư 107/2017/TT-BTC. Hiện nay Thông tư 24/2024/TT-BTC áp dụng cho các đối tượng sau (khoản 1 Điều 2):
- Cơ quan nhà nước (trừ Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn sử dụng ngân sách cấp xã);
- Đơn vị sự nghiệp công lập, trừ các đơn vị tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp;
- Tổ chức chính trị; tổ chức chính trị - xã hội; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và tổ chức, cơ quan, đơn vị khác là đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước;
- Tổ chức, cơ quan, đơn vị thực hiện cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.
Các quy định khác về biên lai bảo hiểm y tế
Bên cạnh quy định về mẫu biên lai thu tiền BHYT, cần lưu ý các quy định khác liên quan đến hình thức phát hành biên lai, đăng ký, quản lý biên lai thu tiền. Các nội dung dưới đây theo hướng dẫn tại thời điểm bài được viết; tổ chức thu cần đối chiếu quy định hiện hành của cơ quan BHXH và cơ quan thuế.
Cần phân biệt với biên lai thu thuế, phí, lệ phí: từ 01/7/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP (thay Nghị định 123/2020/NĐ-CP) quy định chứng từ trong lĩnh vực quản lý thuế, phí, lệ phí gồm chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân và biên lai thu thuế, phí, lệ phí (Điều 22). Biên lai giấy tự in, đặt in theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP chưa sử dụng hết được dùng đến hết ngày 31/12/2026; từ 01/01/2027 phải tiêu hủy và chuyển sang biên lai điện tử (khoản 2 Điều 44).
Hình thức phát hành biên lai thu tiền BHYT bằng giấy
Về hình thức phát hành biên lai thu tiền BHYT bằng giấy Tổ chức thu lưu ý:
- Đối với biên lai thu tiền bằng giấy: phải cấp biên lai thu tiền cho người tham gia khi thu tiền đóng BHYT của người tham gia.
- Đối với biên lai thu tiền bằng giấy được đóng quyển, gắn mã số quản lý cho từng đơn vị thuộc Tổ chức dịch vụ thu để quản lý, đối soát theo từng đơn vị;
Hình thức phát hành biên lai thu tiền BHYT là chứng từ điện tử (biên lai BHYT điện tử)
Đối với biên lai thu tiền BHYT là chứng từ điện tử (biên lai thu tiền bảo hiểm y tế điện tử) lưu ý:
- Tổ chức dịch vụ thu cần có đủ điều kiện về cơ sở vật chất và điều kiện kỹ thuật theo quy định được sử dụng biên lai điện tử để thu tiền đóng BHXH, BHYT của người tham gia.
- Trước đây, theo hướng dẫn tại thời điểm bài viết, việc phát hành biên lai thu tiền điện tử phải đăng ký với cơ quan thuế; hiện nay tổ chức dịch vụ thu cần đối chiếu quy chế của BHXH Việt Nam và hướng dẫn của cơ quan BHXH ký hợp đồng trước khi phát hành.
- Tổ chức thu khi sử dụng biên lai thu tiền điện tử phải thông báo ngay cho BHXH Việt Nam và cơ quan BHXH trực tiếp ký hợp đồng với tổ chức dịch vụ thu về việc phát hành biên lai thu tiền điện tử.
Trách nhiệm của các đơn vị trong việc thực hiện thu bằng biên lai bảo hiểm y tế
Trách nhiệm trong việc sử dụng biên lai bảo hiểm y tế đối với các tổ chức thu, cơ quan BHXH cụ thể như sau:
Đối với Tổ chức dịch vụ thu
- Tuân thủ quy định về quản lý tiền thu, quản lý thông tin của người tham gia BHXH, BHYT;
- Thực hiện đối soát biên lai thu tiền theo từng mã đại lý và số tiền đã thu BHXH, BHYT theo hợp đồng đã ký với cơ quan BHXH theo đúng quy định của BHXH Việt Nam, pháp luật của Nhà nước và hợp đồng đã ký;
- Cấp biên lai thu tiền của người tham gia ngay khi thu tiền đóng BHXH, BHYT;
- Tuân thủ quy định của Luật Kế toán về chứng từ điện tử, Luật Giao dịch điện tử, Nghị định số 165/2018/NĐ-CP ngày 24/12/2018 của Chính phủ và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
- Phát hành biên lai thu tiền điện tử phải đầy đủ, kịp thời, dễ kiểm tra, đối soát tra cứu.
Lưu ý: Các tổ chức thu phải chịu trách nhiệm về những tổn thất gây ra cho cơ quan BHXH và người tham gia BHXH, BHYT do việc sử dụng biên lai thu tiền điện tử không đúng quy định.
Đối với BHXH các tỉnh, thành phố
- Thẩm định và ký hợp đồng với các Tổ chức dịch vụ thu đủ điều kiện về cơ sở vật chất và điều kiện kỹ thuật theo quy định để sử dụng biên lai thu tiền điện tử;
- Định kỳ, đột xuất kiểm tra việc cấp biên lai thu tiền cho người tham gia BHXH, BHYT;
- Thực hiện quản lý, sử dụng, lưu trữ biên lai của Tổ chức dịch vụ thu ký hợp đồng với cơ quan BHXH về việc triển khai thu BHXH, BHYT theo đúng hợp đồng đã ký, quy chế hoạt động của tổ chức dịch vụ thu và các quy định của pháp luật.
Hiện nay, áp dụng biên lai bảo hiểm y tế điện tử trở nên phổ biến. Theo đó, giúp quản lý hóa đơn chứng từ hiệu quả tiết kiệm nguồn lực và chi phí.
Mặt khác, biên lai điện tử góp phần đẩy nhanh công tác chuyển đổi nhằm xây dựng một chính quền điện tử kiện toàn, ưu việt.
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Thông tư 24/2024/TT-BTC
- Thông tư 107/2017/TT-BTC
- Quyết định 1155/QĐ-BHXH
- Quyết định 615/QĐ-BHXH
- Nghị định 165/2018/NĐ-CP
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



