Trả lời nhanh
Theo khoản 1 Điều 4 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 (văn bản hợp nhất 96/VBHN-VPQH ngày 31/3/2026), khu phi thuế quan là khu vực kinh tế nằm trong lãnh thổ Việt Nam, có ranh giới địa lý xác định, ngăn cách với bên ngoài bằng hàng rào cứng, chịu sự kiểm tra, giám sát của hải quan; mua bán với bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu. Gồm khu bảo thuế, khu thương mại công nghiệp, khu thương mại tự do và các khu khác do Thủ tướng Chính phủ thành lập. Tên tỉnh trong bảng đã đối chiếu với 34 tỉnh, thành phố từ 01/7/2025.
Ý chính
- Khu phi thuế quan theo khoản 1 Điều 4 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (văn bản hợp nhất 96/VBHN-VPQH)
- Đối tượng được phép hoạt động trong khu phi thuế quan
- Hoạt động của khu phi thuế quan trong khu kinh tế theo Điều 30 Nghị định 35/2022/NĐ-CP
- Hàng hóa nhập khẩu vào khu phi thuế quan và chỉ dùng trong khu không chịu thuế xuất nhập khẩu (điểm c khoản 4 Điều 2)
- Danh sách khu phi thuế quan kèm đơn vị hành chính cấp tỉnh sau sắp xếp theo Nghị quyết 202/2025/QH15
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (05/12/2022); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo văn bản hợp nhất số 96/VBHN-VPQH ngày 31/3/2026 của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (Luật 107/2016/QH13 đã được sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15 và Luật Công nghệ cao 133/2025/QH15) và theo Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (34 tỉnh, thành phố, hoạt động từ 01/7/2025).
Pháp luật về khu phi thuế quan?
Trên thực tế hiện nay, cả đối với pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam vẫn chưa có định nghĩa về phi thuế quan là gì? Tuy nhiên, đi từ khái niệm về thuế quan được định nghĩa là thuế do hải quan của một nước thu đối với hàng hóa xuất khẩu hoặc nhập khẩu khi vận chuyển qua cửa khẩu của nước đó. Vậy, phi thuế quan chính là việc cơ quan hải quan của các nước không áp dụng và không tiến hành thu các loại thuế liên quan đến việc nhập khẩu hoặc xuất khẩu đối với một mặt hàng nào đó. Việc áp dụng hình thức phi thuế quan mang lại những ảnh hưởng đến sự luân chuyển hàng hóa giữa các quốc gia đối tác và việc áp dụng phi thuế quan được điều chỉnh theo quy định pháp luật mỗi quốc gia.
Từ định nghĩa về phi thuế quan, việc áp dụng hình thức này đối với từng khu vực vô cùng quan trọng. Căn cứ theo khoản 1 Điều 4 - Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016 (văn bản hợp nhất 96/VBHN-VPQH) định nghĩa như sau:
“Khu phi thuế quan là khu vực kinh tế nằm trong lãnh thổ Việt Nam, được thành lập theo quy định của pháp luật, có ranh giới địa lý xác định, ngăn cách với khu vực bên ngoài bằng hàng rào cứng, bảo đảm điều kiện cho hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan của cơ quan hải quan và các cơ quan có liên quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và phương tiện, hành khách xuất cảnh, nhập cảnh; quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa giữa khu phi thuế quan với bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu”.
Bên cạnh đó, đối với khu phi thuế quan trong khu kinh tế, Nghị định 35/2022/NĐ-CP (khoản 17 Điều 2) quy định khu phi thuế quan trong khu kinh tế là khu phi thuế quan được xác định trong quy hoạch chung xây dựng khu kinh tế. Định nghĩa về khu phi thuế quan tại Quyết định số 100/2009/QĐ-TTg về việc ban hành quy chế hoạt động của khu phi thuế quan trong khu kinh tế, khu kinh tế cửa khẩu như sau:
“Khu phi thuế quan là khu vực địa lý có ranh giới xác định, được ngăn cách với lãnh thổ bên ngoài bằng hàng rào cứng, có cổng và cửa ra vào bảo đảm điều kiện cho sự kiểm soát của cơ quan Hải quan và các cơ quan chức năng có liên quan, có cơ quan Hải quan giám sát, kiểm tra hàng hóa và phương tiện ra vào khu”.
Theo luật định, Khu phi thuế quan thường là những khu vực thuộc khu kinh tế hoặc các khu kinh tế cửa khẩu bao gồm:
- Khu bảo thuế;
- Khu kinh tế thương mại đặc biệt;
- Khu thương mại công nghiệp;
- Khu thương mại tự do và các khu có tên gọi khác được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, có quan hệ mua bán trao đổi hàng hóa giữa khu này với bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu;
- Nội địa là phần lãnh thổ Việt Nam bên ngoài khu phi thuế quan.
Đối tượng nào được phép hoạt động trong khu vực phi thuế quan?
Căn cứ theo quy định tại Điều 5 - Quyết định số 100/2009/QĐ-TTg quy định về những đối tượng được phép hoạt động trong khu vực phi thuế quan như sau:
- Đối tượng hoạt động trong khu phi thuế quan được hiểu là những doanh nghiệp khu phi thuế quan;
- Thương nhân Việt Nam;
- Chi nhánh, văn phòng đại diện của thương nhân Việt Nam;
- Chi nhánh, văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam;
- Nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư.
Hoạt động của khu vực phi thuế quan hiện nay?
Giống như các quốc gia áp dụng hình thức phi thuế quan, đối với lãnh thổ Việt Nam, khu vực phi thuế quan cũng có ranh giới xác định, được thành lập theo quy định của thủ tướng chính phủ, quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa giữa khu vực này và bên ngoài là quan hệ xuất khẩu hoặc nhập khẩu hàng hóa. Để được hợp pháp hóa đi vào hoạt động, doanh nghiệp thành lập trong khu vực phi thuế quan cần đáp ứng những điều kiện sau đây:
- Được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ;
- Có ranh giới xác định;
- Được ngăn cách với lãnh thổ bên ngoài, có hàng rào cứng bao quanh khu trừ các khu kinh tế – thương mại đặc biệt của mỗi quốc gia;
- Có cổng và cửa ra vào bảo đảm điều kiện cho sự kiểm tra, giám sát, kiểm soát của cơ quan Hải quan và các cơ quan chức năng khác có liên quan, có tổ chức Hải quan thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa và phương tiện ra, vào khu;
- Không có dân cư sinh sống bên trong;
- Có quy chế kiểm soát hàng hóa ra vào chặt chẽ;
- Khu phi thuế quan có thể nằm trong khu công nghiệp và thỏa mãn yêu cầu trên;
- Mua bán hàng hóa trong khu phi thuế quan sẽ được coi là hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu.
Theo Điều 30 Nghị định 35/2022/NĐ-CP, khu phi thuế quan trong khu kinh tế được thực hiện các hoạt động thương mại, đầu tư, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ như: tạm nhập, tái xuất hoặc tạm xuất, tái nhập, quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển hàng hóa; dịch vụ logistics; gia công, tái chế, lắp ráp, đóng gói hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu,...
Sau khi đáp ứng đủ những điều kiện thành lập, doanh nghiệp hoạt động trong khu phi thuế quan lựa chọn loại hình hoạt động phù hợp như sau:
- Các hoạt động thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ và các hoạt động khác quy định tại Luật Thương mại;
- Sản xuất, gia công, tái chế, lắp ráp, chế biến hàng hóa.
- Các hoạt động đều phải tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan của Việt Nam về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện.
Tác động của việc thành lập khu phi thuế quan với xã hội?
Ưu điểm của việc thành lập khu phi thuế quan trên thực tế
- Thứ nhất, việc thành lập các khu phi thuế quan hay được hiểu là các doanh nghiệp hoạt động được miễn thuế, điều này nhằm giải quyết chế độ việc làm cho người lao động, tránh tình trạng thất nghiệp gây tệ nạn xã hội, gây rối trật tự công cộng, đồng thời đào tạo kiến thức và kỹ năng cho người lao động nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề của mình;
- Thứ hai, các khu phi thuế quan thường tập hợp các doanh nghiệp hoạt động sẽ tạo nhiều thuận lợi cho việc sản xuất kinh doanh thương mại trao đổi sản phẩm và hàng hóa tại khu kinh tế tài chính cho hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu. Tại khu phi thuế quan sẽ vô cùng thuận tiện trong việc kết nối với những doanh nghiệp nhỏ, vừa và lớn có thời cơ tiếp xúc, tìm hiểu và hợp tác với nhau trên những cửa khẩu khác nhau. Đây chính là tín hiệu khả quan cho cho sự giao lưu và hội nhập các loại hàng hóa với thị trường quốc tế trong và ngoài nước.
- Thứ ba, việc tổ chức các khu phi thuế quan nhằm tạo nên những ưu đãi về thuế cho doanh nghiệp. Theo điểm c khoản 4 Điều 2 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan, hàng hóa xuất khẩu từ khu phi thuế quan ra nước ngoài, hàng hóa chuyển từ khu phi thuế quan này sang khu phi thuế quan khác không thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; còn hàng hóa xuất khẩu từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan và hàng hóa nhập khẩu từ khu phi thuế quan vào thị trường trong nước thuộc đối tượng chịu thuế (khoản 2 Điều 2). Chính sách thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa, dịch vụ liên quan đến khu phi thuế quan (kể cả thuế suất 0%) thực hiện theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP, có điều kiện và trường hợp loại trừ, nên cần đối chiếu từng trường hợp. Đồng thời doanh nghiệp cũng có thể đưa sản phẩm đó xuất khẩu ra nước ngoài hoặc các nhà đầu tư nước ngoài cũng có thể vào Việt Nam để cung cấp mặt hàng theo yêu cầu.
- Việc thành lập khu phi thuế quan có thể học hỏi kinh nghiệm từ nước ngoài. Ngoài ra, việc thành lập khu phi thuế quan sẽ góp phần đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước và đồng thời bảo hộ sản xuất trong nước một cách hiệu quả.
Nhược điểm của việc thành lập khu phi thuế quan trên thực tế
- Thứ nhất, do hoạt động trong khu phi thuế quan của các doanh nghiệp theo hình thức tập trung nên sẽ bất cập về khâu quản lý về con người;
- Thứ hai, cũng như về con người việc quản lý hàng hóa cũng gặp nhiều hạn chế, rủi ro, hàng hóa không đạt chuẩn vào nước ta. Ví dụ, đối với vấn đề kiểm soát các nguồn nhập khẩu thực phẩm đông lạnh từ nước ngoài vào Việt Nam như: thịt ba chỉ bò Mỹ nhưng nguồn gốc xuất xứ có thể từ Trung Quốc làm giả bao bì tuồn vào Việt Nam, việc nhập khẩu thịt gà, chân gà đông lạnh cho kinh doanh đồ ăn nhanh nhưng thực tế những thực phẩm này đã bị đông lạnh không rõ năm sản xuất,... gây đe dọa trực tiếp đến uy tín của người kinh doanh cũng như ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
- Thứ hai, do nằm trong khu phi thuế quan nên chế độ đãi ngộ ưu tiên cũng sẽ làm ảnh hưởng đến thị trường trong nước, nếu việc quản lý không được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả. Khi đó, những sản phẩm nước ngoài du nhập vào qua khu phi thuế quan có giá rẻ hơn, cạnh tranh không lành mạnh với thị trường trong nước, dẫn đến việc tiêu thụ hàng hóa của doanh nghiệp trong nước bị trì trệ, kém năng suất.
Những khu phi thuế quan tại Việt Nam hiện nay?
Hiện nay, các khu phi thuế quan được quản lý theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, Luật Hải quan và Nghị định 35/2022/NĐ-CP; các nội dung dẫn từ Quyết định 100/2009/QĐ-TTg trong bài để tham khảo, cần kiểm tra tình trạng hiệu lực khi áp dụng. Các khu phi thuế quan được phân chia dựa theo đặc điểm và hoạt động kinh tế riêng biệt như sau:
- Đối với khu phi thuế quan thông thường:
- Khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất, kho bảo thuế, khu bảo thuế, khu kinh tế thương mại đặc biệt, khu thương mại - công nghiệp;
- Các khu kinh tế khác được thành lập và được hưởng các ưu đãi về thuế nhưng khu phi thuế quan theo Quyết định 100/2009/QĐ-TTg, thông thường quan hệ trao đổi hàng hóa giữa các khu kinh tế này với bên ngoài chủ yếu là hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa.
- Đối với khu thuế quan là khu kinh tế và khu kinh tế cửa khẩu:
- Khu bảo thuế, khu kinh tế thương mại đặc biệt, khu thương mại công nghiệp, khu thương mại tự do;
- Các khu có tên gọi khác được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, có quan hệ mua bán trao đổi hàng hóa giữa khu này với bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu.
Danh sách những khu phi thuế quan tại Việt Nam (danh sách theo bài gốc). Từ 01/7/2025 cả nước còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh theo Nghị quyết 202/2025/QH15 nên bảng dưới đây bổ sung cột tên đơn vị hành chính cấp tỉnh hiện nay:
| Tên tỉnh (trước 01/7/2025) | Đơn vị hành chính cấp tỉnh hiện nay | Khu phi thuế quan thuộc |
|---|---|---|
| Quảng Ninh | Quảng Ninh (không sắp xếp) | Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái |
| Khu kinh tế Vân Đồn - Quảng Ninh | ||
| Lạng Sơn | Lạng Sơn (không sắp xếp) | Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn |
| Cao Bằng | Cao Bằng (không sắp xếp) | Khu kinh tế cửa khẩu tỉnh Cao Bằng |
| Lào Cai | Lào Cai (hợp nhất với Yên Bái) | Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai |
| Hà Giang | Tuyên Quang (hợp nhất Hà Giang và Tuyên Quang) | Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy |
| Thanh Hóa | Thanh Hóa (không sắp xếp) | Khu kinh tế Nghi Sơn |
| Nghệ An | Nghệ An (không sắp xếp) | Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An |
| Hà Tĩnh | Hà Tĩnh (không sắp xếp) | Khu kinh tế Vũng Áng |
| Quảng Bình | Quảng Trị (hợp nhất Quảng Bình và Quảng Trị) | Khu kinh tế Hòn La |
| Thừa Thiên - Huế | Thành phố Huế (không sắp xếp) | Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô |
| Quảng Nam | Thành phố Đà Nẵng (hợp nhất Đà Nẵng và Quảng Nam) | Khu kinh tế thương mại Chu Lai |
| Khu kinh tế cửa khẩu Nam Giang | ||
| Quảng Ngãi | Quảng Ngãi (hợp nhất Kon Tum và Quảng Ngãi) | Khu kinh tế Dung Quất |
| Bình Định | Gia Lai (hợp nhất Bình Định và Gia Lai) | Khu kinh tế Nhơn Hội |
| Khánh Hòa | Khánh Hòa (hợp nhất Ninh Thuận và Khánh Hòa) | Khu kinh tế Vân Phong |
| Tây Ninh | Tây Ninh (hợp nhất Long An và Tây Ninh) | Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài |
| Kiên Giang | An Giang (hợp nhất Kiên Giang và An Giang) | Khu phi thuế quan Phú Quốc |
| Khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên | ||
| Phú Yên | Đắk Lắk (hợp nhất Phú Yên và Đắk Lắk) | Khu kinh tế Nam Phú Yên |
| Cà Mau | Cà Mau (hợp nhất Bạc Liêu và Cà Mau) | Khu kinh tế Năm Căn |
Lưu ý: danh sách khu kinh tế trong bảng giữ theo bài gốc; tên đơn vị hành chính cấp tỉnh ở cột giữa theo Nghị quyết 202/2025/QH15. Cần đối chiếu quyết định thành lập, quy hoạch khu kinh tế hiện hành để biết danh mục các khu phi thuế quan đang hoạt động.
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Luật 107/2016/QH13
- Văn bản hợp nhất 96/VBHN-VPQH
- Luật 90/2025/QH15
- Nghị định 35/2022/NĐ-CP
- Quyết định 100/2009/QĐ-TTg
- Nghị quyết 202/2025/QH15
- Luật 48/2024/QH15
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



