Trả lời nhanh
Nghị định 49/2013/NĐ-CP, văn bản bài gốc dẫn mức 'cao hơn ít nhất 5%' và 7% cho công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, đã hết hiệu lực từ 01/02/2021 (Nghị định 145/2020/NĐ-CP). Hiện nay các mức 5%, 7% chỉ còn được nhắc ở nghị định về lương tối thiểu vùng (khoản 4 Điều 5 Nghị định 293/2025/NĐ-CP) như chế độ đã thỏa thuận có lợi hơn thì tiếp tục thực hiện. Mức lương theo công việc không được thấp hơn lương tối thiểu vùng; danh mục công việc theo Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH.
Ý chính
- Nghị định 49/2013/NĐ-CP hết hiệu lực từ 01/02/2021 (điểm đ khoản 2 Điều 114 Nghị định 145/2020/NĐ-CP)
- Danh mục công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm nay theo Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH (từ 01/03/2021), thay Thông tư 15/2016, Thông tư 36/2012 và các quyết định cũ
- Mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu (khoản 2 Điều 90 Bộ luật Lao động 2019)
- Chế độ đã thỏa thuận trả cao hơn 5% (nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm) hoặc 7% (đặc biệt nặng nhọc, qua đào tạo) tiếp tục thực hiện nếu có lợi hơn cho người lao động (Nghị định 293/2025/NĐ-CP)
- Lương tối thiểu tháng 2026: vùng I 5.310.000, II 4.730.000, III 4.140.000, IV 3.700.000 đồng; từ 01/01/2027 theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (20/05/2020); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (hiệu lực từ 01/01/2021), Nghị định 145/2020/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/02/2021, làm hết hiệu lực Nghị định 49/2013/NĐ-CP), Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH (hiệu lực từ 01/03/2021) và Nghị định 293/2025/NĐ-CP về mức lương tối thiểu (hiệu lực từ 01/01/2026).
Người lao động làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thường được trả lương cao hơn mức bình thường. Bài viết nêu các văn bản quy định danh mục công việc và cách xác định mức lương theo quy định hiện hành; phần nội dung viết năm 2020 được giữ lại để tham khảo.
Danh mục công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm
Danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hiện được ban hành tại Thông tư số 11/2020/TT-BLĐTBXH ngày 12/11/2020 (hiệu lực từ 01/03/2021, được bổ sung danh mục tại Thông tư 19/2023/TT-BLĐTBXH). Từ ngày Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH có hiệu lực, các văn bản sau hết hiệu lực (khoản 2 Điều 3 Thông tư này):
- Thông tư số 15/2016/TT-BLĐTBXH ngày 28/6/2016
- Thông tư số 36/2012/TT-BLĐTBXH ngày 28/12/2012
- Quyết định số 1152/2003/QĐ-BLĐTBXH ngày 18/9/2003
- Quyết định số 1580/2000/QĐ-BLĐTBXH ngày 26/12/2000
- Quyết định số 190/1999/QĐ-BLĐTBXH ngày 03/3/1999
- Quyết định số 1629/LĐTBXH-QĐ ngày 26/12/1996
- Quyết định số 915/LĐTBXH-QĐ ngày 30/7/1996
- Quyết định số 1453/LĐTBXH-QĐ ngày 13/10/1995.
Một số công việc từng được xếp là nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo các danh mục cũ nêu trên (cần đối chiếu danh mục tại Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH khi áp dụng):
- Tuần đường, tuần cầu
- Sửa chữa, bảo dưỡng, duy tu cầu, đường sắt
- Khai thác, phát hành báo chí tại trung tâm (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh)
- Nấu thủy tinh
- Nung men
- Đứng máy dệt thoi
- Công nhân quản lý đường thủy nội địa…
Lương của người làm việc nặng nhọc, độc hại
Theo Điều 90 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác; mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu.
Bài gốc dẫn khoản 3 Điều 7 Nghị định 49/2013/NĐ-CP quy định mức lương thấp nhất của người làm công việc, chức danh nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm như sau:
“Cao hơn ít nhất 5% so với mức lương của công việc hoặc chức danh có độ phức tạp tương đương, làm việc trong điều kiện lao động bình thường.”
Nghị định 49/2013/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ ngày 01/02/2021 theo điểm đ khoản 2 Điều 114 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, nên mức 5% và mức 7% (đối với công việc đòi hỏi qua đào tạo, học nghề, cao hơn mức lương tối thiểu vùng) nêu trên không còn là quy định chung tại văn bản đó. Hiện nay các mức này còn được nhắc ở nghị định về mức lương tối thiểu dưới dạng chế độ đã thỏa thuận, cam kết có lợi hơn cho người lao động thì tiếp tục thực hiện, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác (khoản 4 Điều 5 Nghị định 293/2025/NĐ-CP), cụ thể:
- Công việc hoặc chức danh đòi hỏi qua học tập, đào tạo nghề: cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu;
- Công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm: cao hơn ít nhất 5%;
- Công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm: cao hơn ít nhất 7% so với mức lương của công việc hoặc chức danh có độ phức tạp tương đương, làm việc trong điều kiện lao động bình thường.
Như vậy, nếu hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế của doanh nghiệp đã quy định các mức này thì phải tiếp tục thực hiện; nếu chưa có thỏa thuận như vậy thì chưa tìm thấy văn bản hiện hành quy định lại các mức này như một mức bắt buộc chung. Dù thế nào, mức lương theo công việc hoặc chức danh vẫn không được thấp hơn mức lương tối thiểu.
Mức lương tối thiểu tháng theo vùng từ 01/01/2026 và ví dụ tăng 7%
Nghị định 293/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2026) quy định mức lương tối thiểu tháng: vùng I 5.310.000 đồng, vùng II 4.730.000 đồng, vùng III 4.140.000 đồng, vùng IV 3.700.000 đồng. Ví dụ nếu hai bên đã thỏa thuận mức lương của người làm công việc đòi hỏi qua đào tạo, học nghề cao hơn 7% so với mức lương tối thiểu thì mức lương thấp nhất theo thỏa thuận là:
- Vùng I: 5.310.000 x 1,07 = 5.681.700 đồng/tháng
- Vùng II: 4.730.000 x 1,07 = 5.061.100 đồng/tháng
- Vùng III: 4.140.000 x 1,07 = 4.429.800 đồng/tháng
- Vùng IV: 3.700.000 x 1,07 = 3.959.000 đồng/tháng
Từ ngày 01/01/2027, mức lương tối thiểu tháng theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP (ngày 02/11/2026) là vùng I 5.700.000 đồng, vùng II 5.080.000 đồng, vùng III 4.450.000 đồng, vùng IV 4.040.000 đồng; Nghị định 293/2025/NĐ-CP hết hiệu lực kể từ ngày đó.
Ví dụ mức lương thấp nhất của người làm việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm năm 2020 (bài gốc, chỉ để tham khảo cách tính)

Mức lương thấp nhất của người làm việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm năm 2020 (mức lương tối thiểu vùng năm 2020 đã không còn áp dụng)
Trên đây là những thông tin liên quan đến tiền lương của người lao động làm việc nặng nhọc, độc hại. Ngoài tiền lương này, nhiều doanh nghiệp còn hỗ trợ thêm cho người lao động một khoản tiền được gọi là phụ cấp độc hại. Bạn có thể xem thêm phân biệt phụ cấp lương và trợ cấp lương và phân biệt mức lương cơ sở và mức lương tối thiểu vùng.
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật 45/2019/QH14
- Nghị định 145/2020/NĐ-CP
- Nghị định 293/2025/NĐ-CP
- Nghị định 399/2026/NĐ-CP
- Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH
- Nghị định 49/2013/NĐ-CP
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



