Trả lời nhanh

Khi hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp, tài sản cố định, công cụ lao động, hàng hóa tồn kho có đầy đủ hóa đơn, chứng từ tiếp tục được đăng ký thành vốn đầu tư ban đầu; nếu thiếu chứng từ thì hộ kinh doanh đánh giá lại tài sản (hướng dẫn tại Công văn 3612/TCT-DNNCN năm 2019). Từ 2025–2026, tài sản góp vốn được định giá theo Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020, chi phí được trừ theo Luật Thuế TNDN 67/2025 (đã sửa đổi bởi Luật 09/2026/QH16) và Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Ý chính

  • Tài sản có đủ hóa đơn, chứng từ: tiếp tục đăng ký thành vốn đầu tư ban đầu của doanh nghiệp mới
  • Tài sản thiếu hoặc không có chứng từ: hộ kinh doanh đánh giá lại tài sản theo hướng dẫn tại Công văn 3612/TCT-DNNCN (2019)
  • Định giá tài sản góp vốn theo Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020; giao nhận tài sản không đăng ký quyền sở hữu bằng biên bản
  • Góp vốn bằng tài sản không phải tính thuế GTGT khi có đủ hồ sơ (Nghị định 181/2025/NĐ-CP) và không phải lập hóa đơn điện tử (Nghị định 254/2026/NĐ-CP)
  • Chi phí khấu hao, phân bổ được trừ khi đáp ứng Điều 9, Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP; chi từ 05 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt
  • Doanh nghiệp thành lập mới từ hộ kinh doanh thuộc nhóm thuế suất 15%, 17% được miễn thuế TNDN 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế, nếu hộ kinh doanh đã hoạt động liên tục ít nhất 12 tháng trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Theo quy định tại thời điểm đăng bài (16/10/2019); chính sách có thể đã thay đổi.

Cập nhật ngày 14/11/2026: bài đã được cập nhật theo Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 (đã được sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025), Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp (hiệu lực từ 01/7/2025), Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/10/2025, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025), Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 12/3/2026, thay Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC).

Căn cứ pháp luật

Các căn cứ được dẫn trong bài đăng năm 2019 và quy định hiện hành tương ứng:

  • Điều 16 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 (Luật 04/2017/QH14) về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh;
  • Điều 34, 35, 36 Luật Doanh nghiệp 2020 (tài sản góp vốn, chuyển quyền sở hữu tài sản góp vốn, định giá tài sản góp vốn). Bài đăng năm 2019 dẫn Điều 37 Luật Doanh nghiệp 2014 về định giá tài sản góp vốn; nội dung này hiện nằm ở Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020;
  • Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 (khoản chi được trừ) nay do Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 thay thế; điều kiện chi được trừ hướng dẫn tại Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP;
  • Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC sửa đổi Điều 6 Thông tư 78/2014/TT-BTC: cả hai thông tư này đã được Thông tư 20/2026/TT-BTC thay thế (khoản 6 Điều 10 Thông tư 20/2026/TT-BTC);
  • Điều 3, 5, 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC về quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định. Theo Quyết định 1760/QĐ-BTC ngày 01/7/2026, Thông tư này tiếp tục áp dụng từ kỳ tính thuế 2025 đến khi có văn bản thay thế, chậm nhất đến hết 31/12/2026;
  • Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh;
  • Công văn 3612/TCT-DNNCN của Tổng cục Thuế ngày 12/09/2019 hướng dẫn xác định giá trị tài sản khi chuyển hộ kinh doanh lên doanh nghiệp (hướng dẫn theo quy định tại thời điểm năm 2019).

Cách xác định tài sản hộ kinh doanh khi chuyển thành doanh nghiệp

Theo hướng dẫn tại Công văn 3612/TCT-DNNCN năm 2019, đối với tài sản cố định, công cụ lao động, hàng hóa tồn kho của hộ kinh doanh khi chuyển đổi lên doanh nghiệp để hạch toán và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thì thực hiện như sau:

  • Đối với tài sản cố định, công cụ lao động, hàng hóa tồn kho của hộ kinh doanh cá thể có đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định: Tiếp tục đăng ký trở thành vốn đầu tư ban đầu của doanh nghiệp mới vừa thành lập theo quy định của pháp luật về thuế và hướng dẫn của chế độ kế toán hiện hành.
  • Đối với tài sản cố định, công cụ lao động, hàng hóa tồn kho của hộ kinh doanh cá thể không có hoặc không đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định: Hộ kinh doanh thực hiện đánh giá lại tài sản theo quy định.

Doanh nghiệp mới thành lập từ hộ kinh doanh căn cứ kết quả thẩm định của cơ quan thẩm định để làm cơ sở ghi sổ kế toán và được tính vào chi phí được trừ (khấu hao tài sản cố định, phân bổ công cụ lao động theo quy định) khi xác định thu nhập chịu thuế.

Khi áp dụng hiện nay, cần đối chiếu thêm các quy định đang có hiệu lực dưới đây, vì các căn cứ mà công văn năm 2019 dựa vào (Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008, Thông tư 78/2014/TT-BTC, Thông tư 96/2015/TT-BTC) đã được thay thế.

Nếu bạn đang cân nhắc chuyển đổi, có thể tham khảo thêm thủ tục chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp.

Những điểm cần lưu ý theo quy định hiện hành

  • Đăng ký doanh nghiệp: hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh gồm bản sao giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và các giấy tờ theo loại hình doanh nghiệp, nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp dự định đặt trụ sở chính. Hộ kinh doanh không được hoạt động kể từ khi doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (khoản 1, 2, 4 Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
  • Định giá và giao nhận tài sản góp vốn: tài sản góp vốn không phải là đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng phải được các thành viên, cổ đông sáng lập hoặc tổ chức thẩm định giá định giá và thể hiện thành đồng Việt Nam; tài sản không đăng ký quyền sở hữu thì giao nhận có xác nhận bằng biên bản (Điều 35, Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020). Đối với tài sản có đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đất, việc chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng đất đối với tài sản góp vốn không phải chịu lệ phí trước bạ (điểm a khoản 1 Điều 35).
  • Thuế giá trị gia tăng và hóa đơn: tài sản góp vốn vào doanh nghiệp không phải tính thuế giá trị gia tăng khi có biên bản góp vốn, biên bản định giá của hội đồng giao nhận vốn góp (hoặc văn bản định giá của tổ chức có chức năng định giá) kèm hồ sơ nguồn gốc tài sản (điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP). Việc góp vốn bằng tài sản của tổ chức, cá nhân kinh doanh vào tổ chức kinh tế thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử (khoản 5 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP).
  • Tài sản mới mua, chưa sử dụng, có hóa đơn hợp pháp: nếu được hội đồng giao nhận vốn góp chấp nhận thì trị giá vốn góp xác định theo giá ghi trên hóa đơn, bao gồm cả thuế giá trị gia tăng; bên nhận vốn góp được khấu trừ thuế giá trị gia tăng ghi trên hóa đơn mua tài sản của bên góp vốn (khoản 2 Điều 24 Nghị định 181/2025/NĐ-CP).
  • Chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp: khoản chi phải thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với từng lần mua hàng hóa, dịch vụ từ 05 triệu đồng trở lên (khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP). Chi khấu hao không được trừ đối với tài sản cố định không có giấy tờ chứng minh thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, hoặc không được quản lý, theo dõi, hạch toán trong sổ sách kế toán của doanh nghiệp (điểm b, điểm c khoản 6 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP).
  • Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp: doanh nghiệp thuộc diện áp dụng thuế suất 15% hoặc 17% (khoản 2, khoản 3 Điều 11) thành lập mới từ hộ kinh doanh được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế, với điều kiện hộ kinh doanh đã đăng ký và hoạt động liên tục ít nhất 12 tháng tính đến ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu (điểm c khoản 4 Điều 21 Nghị định 320/2025/NĐ-CP). Nếu không có thu nhập chịu thuế trong 03 năm đầu thì thời gian miễn tính từ năm thứ 04; trường hợp người đại diện hoặc người góp vốn cao nhất đã giữ vai trò đó ở doanh nghiệp khác thì bị loại trừ (điểm a, d khoản 4 Điều 21).
Thực hành cùng giảng viênMuốn làm được việc này trên chứng từ thật? Học kèm 1-1 với giảng viên Đức Minh.Xem khoá học

Căn cứ pháp lý

  • Luật 59/2020/QH14
  • Luật 76/2025/QH15
  • Nghị định 168/2025/NĐ-CP
  • Luật 67/2025/QH15
  • Nghị định 320/2025/NĐ-CP
  • Thông tư 20/2026/TT-BTC
  • Nghị định 181/2025/NĐ-CP
  • Nghị định 254/2026/NĐ-CP
  • Thông tư 45/2013/TT-BTC
  • Luật 04/2017/QH14
  • Công văn 3612/TCT-DNNCN

Khoá học liên quan

Kế toán thực tế

Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục