Trả lời nhanh

Nhận tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự để bảo đảm thực hiện hợp đồng thì không phải lập hóa đơn tại thời điểm nhận cọc; đối với dịch vụ, khoản 2 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP loại trừ tiền đặt cọc khỏi trường hợp thu tiền trước phải lập hóa đơn, còn bán hàng hóa lập hóa đơn khi chuyển giao hàng hóa. Hạch toán nhận cọc: Nợ TK 111, 112/Có TK 344 (Thông tư 99/2025/TT-BTC) hoặc Có TK 3386 (Thông tư 133/2016/TT-BTC). Trả lại cọc: Nợ TK 344 hoặc 3386/Có TK 111, 112.

Ý chính

  • Tiền đặt cọc để bảo đảm giao kết, thực hiện hợp đồng không phải khoản trả trước
  • Nhận tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự để bảo đảm thực hiện hợp đồng thì chưa phải lập hóa đơn (khoản 1, 2 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP)
  • Nhận cọc: Nợ TK 111, 112/Có TK 344 (TT 99) hoặc Có TK 3386 (TT 133)
  • Trả lại cọc: Nợ TK 344 (TT 99) hoặc TK 3386 (TT 133)/Có TK 111, 112
  • Cọc bị phạt do bên đặt cọc vi phạm hợp đồng, khấu trừ vào tiền cọc: Nợ TK 344/3386, Có TK 711

Theo quy định tại thời điểm đăng bài (25/10/2018); chính sách có thể đã thay đổi.

Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ (hiệu lực từ 01/7/2026, thay Nghị định 123/2020/NĐ-CP) và Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp (hiệu lực từ 01/01/2026, thay Thông tư 200/2014/TT-BTC). Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn có thể áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC.

Nhận tiền đặt cọc có phải xuất hóa đơn không và hạch toán thế nào là câu hỏi kế toán thường gặp. Bài viết dưới đây trả lời cả hai vấn đề.

Tiền đặt cọc có phải là khoản trả trước không? Và có phải lập hóa đơn không?

Đặt cọc thực tế là việc một bên giao cho bên kia một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị trong một thời hạn để đảm bảo giao kết hoặc thực hiện hợp đồng. Có nghĩa là:

  • Khi hợp đồng được giao kết, thực hiện thì tài sản đặt cọc được trả lại cho bên đặt cọc hoặc được trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền
  • Nếu bên đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì tài sản đặt cọc thuộc về bên nhận đặt cọc
  • Nếu bên nhận đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì phải trả cho bên đặt cọc tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Như vậy, tiền đặt cọc không phải là khoản trả trước nhé!

Còn đối với trả tiền trước – đây là khoản tiền mà khách hàng trả trước một phần giá trị hợp đồng đã ký kết. Khi có bên vi phạm nghĩa vụ hay không tiến hành giao kết hợp đồng như ban đầu thì khoản tiền trả trước này về nguyên tắc sẽ được hoàn trả lại bên đã trả và sẽ không chịu bất cứ khoản phạt cọc nào.

Quy định hiện hành về thời điểm lập hóa đơn (Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP)

  • Bán hàng hóa: thời điểm lập hóa đơn là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền (khoản 1 Điều 9). Vì vậy nhận tiền đặt cọc khi chưa chuyển giao hàng hóa thì chưa phát sinh thời điểm lập hóa đơn.
  • Cung cấp dịch vụ: thời điểm lập hóa đơn là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ. Trường hợp có thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền, không bao gồm trường hợp thu tiền đặt cọc theo quy định của Bộ luật Dân sự để đảm bảo thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ (khoản 2 Điều 9).

Như vậy, nhận tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự để bảo đảm thực hiện hợp đồng thì không phải lập hóa đơn tại thời điểm nhận cọc. Nếu khoản thu thực chất là tiền thanh toán trước (không phải đặt cọc) cho dịch vụ thì phải lập hóa đơn khi thu tiền; khi hợp đồng được thực hiện và tiền cọc được bù trừ vào giá thanh toán thì lập hóa đơn theo thời điểm chuyển giao hàng hóa hoặc hoàn thành dịch vụ.

Hướng dẫn của Công văn 13675/BTC-CST (hướng dẫn cũ, tham khảo)

Công văn 13675/BTC-CST ngày 14/10/2013 của Bộ Tài chính gửi Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam là hướng dẫn từ năm 2013, đối với một số dịch vụ cụ thể, nên chỉ để tham khảo. Nội dung công văn như sau:

Trường hợp tổ chức cung ứng dịch vụ: kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính, thuế; thẩm định giá; khảo sát, thiết kế kỹ thuật; tư vấn giám sát; lập dự án đầu tư xây dựng; nhận tiền đặt cọc hoặc tạm ứng để bảo đảm thực hiện hợp đồng (tại thời điểm nhận tiền chưa cung cấp dịch vụ, chưa thực hiện hợp đồng) thì tổ chức cung ứng dịch vụ không phải xuất hóa đơn GTGT đối với khoản tiền đặt cọc hoặc tạm ứng để bảo đảm thực hiện hợp đồng này.
Bộ Tài chính trả lời Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam biết để hướng dẫn các hội viên, các doanh nghiệp biết để thực hiện.

Như vậy, khi nhận tiền đặt cọc để đảm bảo thực hiện hợp đồng thì KHÔNG phải lập hóa đơn. Căn cứ hiện hành là Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP nêu trên.

Cách hạch toán tiền đặt cọc

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (thay Thông tư 200/2014/TT-BTC), bên nhận tiền đặt cọc ghi nhận vào TK 344 – Nhận ký quỹ, ký cược. Doanh nghiệp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ghi vào TK 3386 – Nhận ký quỹ, ký cược như trước.

Khi nhận tiền đặt cọc

  • Nợ TK 111, 112
  • Có TK 344 (nếu theo Thông tư 99, trước đây là Thông tư 200)
  • Có TK 3386 (nếu theo Thông tư 133)

Khi trả lại tiền đặt cọc

  • Nợ TK 344 (nếu theo Thông tư 99, trước đây là Thông tư 200)
  • Nợ TK 3386 (nếu theo Thông tư 133)
  • Có TK 111, 112.

Khi nhận tiền phạt do vi phạm hợp đồng, khấu trừ vào tiền đặt cọc

Trường hợp bên đặt cọc vi phạm hợp đồng kinh tế đã ký kết và bị phạt theo thỏa thuận trong hợp đồng, khi bên nhận cọc nhận được khoản tiền phạt, nếu khấu trừ vào tiền nhận đặt cọc thì hạch toán như sau:

  • Nợ TK 344 (nếu theo Thông tư 99, trước đây là Thông tư 200)
  • Nợ TK 3386 (nếu theo Thông tư 133)
  • Có TK 711 – Thu nhập khác.

Khi thực trả khoản tiền đặt cọc còn lại (đã khấu trừ tiền phạt): Nợ TK 344 (hoặc TK 3386 theo Thông tư 133)/Có TK 111, 112.

Thực hành cùng giảng viênMuốn làm được việc này trên chứng từ thật? Học kèm 1-1 với giảng viên Đức Minh.Xem khoá học

Căn cứ pháp lý

  • Nghị định 254/2026/NĐ-CP
  • Thông tư 99/2025/TT-BTC
  • Thông tư 133/2016/TT-BTC
  • Công văn 13675/BTC-CST

Khoá học liên quan

Kế toán thực tế

Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục