Trả lời nhanh
Để đăng ký người phụ thuộc từ 01/07/2026, người lao động ủy quyền cho doanh nghiệp bằng mẫu 41/UQ-ĐKT kèm hồ sơ chứng minh (Thông tư 87/2026/TT-BTC) rồi doanh nghiệp tổng hợp tờ khai 20-ĐKT-TH gửi cơ quan thuế, hoặc tự nộp tờ khai 20-ĐKT cho cơ quan thuế (Thông tư 90/2026/TT-BTC). Người phụ thuộc không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân không quá 03 triệu đồng/tháng. Đăng ký trước ngày 31/12 năm tính thuế; từ kỳ 2026 giảm trừ 15,5 triệu đồng cho bản thân, 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc.
Ý chính
- Người phụ thuộc gồm con, vợ/chồng, cha mẹ và cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng (Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP)
- Con từ 18 tuổi trở lên được tính khi mất năng lực hành vi, khuyết tật, không có khả năng lao động hoặc đang đi học và thu nhập không quá mức quy định
- Mức thu nhập bình quân tối đa của người phụ thuộc là 03 triệu đồng/tháng từ kỳ tính thuế 2026 (trước đó 01 triệu đồng)
- Đăng ký người phụ thuộc và nộp hồ sơ chứng minh trước ngày 31/12 của năm tính thuế, thực hiện ổn định cho các năm sau
- Ủy quyền cho doanh nghiệp: mẫu 41/UQ-ĐKT; doanh nghiệp tổng hợp tờ khai 20-ĐKT-TH; nộp trực tiếp: tờ khai 20-ĐKT (Thông tư 90/2026/TT-BTC)
- Giảm trừ gia cảnh từ kỳ 2026: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (19/12/2024); chính sách có thể đã thay đổi.
Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Thông tư 87/2026/TT-BTC (thay Thông tư 111/2013/TT-BTC) và Thông tư 90/2026/TT-BTC về đăng ký thuế, đều có hiệu lực từ 01/07/2026; phần tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế 2026.
Người phụ thuộc bao gồm những ai?
Căn cứ khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người phụ thuộc là cá nhân mà người nộp thuế (là cá nhân cư trú) có trách nhiệm nuôi dưỡng. Trước đó, nội dung này nằm tại điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (nay đã được Thông tư 87/2026/TT-BTC thay thế).
Người phụ thuộc là con của người nộp thuế
Con của người nộp thuế bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng và phải đáp ứng điều kiện:
- Dưới 18 tuổi.
- Từ 18 tuổi trở lên nhưng mất năng lực hành vi dân sự, là người khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.
- Đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc phổ thông (tính cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12), không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá mức thu nhập do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định (03 triệu đồng/tháng theo Thông tư 87/2026/TT-BTC).
Người phụ thuộc khác của người nộp thuế
Những đối tượng là người phụ thuộc khác ngoài con của người nộp thuế bao gồm:
- Vợ hoặc chồng của người nộp thuế.
- Cha đẻ, mẹ đẻ; cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi theo quy định của pháp luật; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng) của người nộp thuế.
- Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 Luật Hôn nhân và gia đình, gồm:
- Anh/chị/em ruột của người nộp thuế.
- Ông/bà nội, ông/bà ngoại, cô/dì/cậu/chú/bác ruột của người nộp thuế.
- Cháu ruột của người nộp thuế.
- Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
Điều kiện để trở thành người phụ thuộc
Theo khoản 3 và khoản 4 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, cá nhân là vợ/chồng, cha mẹ và các cá nhân khác không nơi nương tựa nêu ở trên được tính là người phụ thuộc khi đáp ứng điều kiện sau:
- Là đối tượng trong độ tuổi lao động thì phải đáp ứng đồng thời:
- Không có khả năng lao động (là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên theo quy định của pháp luật).
- Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân mỗi tháng trong năm (tính tổng thu nhập từ tất cả các nguồn) không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định.
- Là đối tượng ngoài độ tuổi lao động thì không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân mỗi tháng trong năm (từ tất cả các nguồn) không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định.
Mức thu nhập này là 03 triệu đồng/tháng theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Từ kỳ tính thuế 2025 trở về trước, mức này là 01 triệu đồng/tháng theo Thông tư 111/2013/TT-BTC.
Hướng dẫn đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh
Người nộp thuế chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu đã đăng ký thuế và đăng ký người phụ thuộc (điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP). Người nộp thuế tự đăng ký số lượng người phụ thuộc kèm theo giấy tờ hợp pháp và tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của việc đăng ký (khoản 5 Điều 47). Từ 01/07/2026, thủ tục đăng ký thuế cho người phụ thuộc thực hiện theo Điều 21 Thông tư 90/2026/TT-BTC (thay Thông tư 86/2024/TT-BTC); tên mẫu tờ khai đổi thành 20-ĐKT và 20-ĐKT-TH.
Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc
- Trường hợp người lao động ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập (doanh nghiệp) đăng ký, người lao động nộp cho doanh nghiệp:
- Văn bản ủy quyền đăng ký thuế mẫu số 41/UQ-ĐKT.
- Phụ lục Bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng mẫu số 07/XN-NPT-TNCN (đối với người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa theo điểm đ khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
- Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC; cơ quan thuế ưu tiên khai thác dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia, người nộp thuế chỉ cần cung cấp giấy tờ khi không khai thác được dữ liệu. Người phụ thuộc là người nước ngoài (không có số định danh cá nhân) cần thêm bản sao hộ chiếu còn hiệu lực hoặc giấy tờ chứng thực cá nhân hợp pháp khác.
- Doanh nghiệp nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp:
- Tờ khai đăng ký thuế tổng hợp thông tin của người phụ thuộc mẫu số 20-ĐKT-TH (từ 01/07/2026 thay Mẫu 20-ĐK-TH-TCT); đồng thời lưu giữ hồ sơ để cung cấp khi cơ quan thuế kiểm tra (điểm b.2.3 khoản 1 Điều 21 Thông tư 90/2026/TT-BTC).
- Trường hợp người lao động không ủy quyền mà nộp trực tiếp cho cơ quan thuế: tờ khai đăng ký thuế mẫu số 20-ĐKT, phụ lục 07/XN-NPT-TNCN (nếu có) và hồ sơ chứng minh người phụ thuộc (điểm b.3.2 khoản 1 Điều 21 Thông tư 90/2026/TT-BTC).
Các bước đăng ký người phụ thuộc
Bước 1: Bạn đăng ký, nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc
Người nộp thuế có thể nộp hồ sơ thông qua cơ quan chi trả thu nhập (nếu ủy quyền) hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan thuế. Trường hợp có thu nhập tại nhiều nơi, người nộp thuế chỉ ủy quyền đăng ký tại một cơ quan chi trả và thông báo số định danh cá nhân cho các nơi còn lại để khấu trừ, kê khai, nộp thuế. Trường hợp nộp trực tiếp, nơi nộp là Thuế cơ sở nơi cá nhân cư trú (trừ hai trường hợp riêng về thu nhập do tổ chức quốc tế, đại sứ quán, lãnh sự quán hoặc tổ chức, cá nhân ở nước ngoài trả, nộp tại Thuế tỉnh, thành phố theo điểm b.3.1 khoản 1 Điều 21 Thông tư 90/2026/TT-BTC).
Bước 2: Cơ quan thuế tiếp nhận
- Với hồ sơ đăng ký thuế đầy đủ và thông tin cá nhân khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ quan thuế cập nhật thông tin vào hệ thống trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
- Hồ sơ không đầy đủ hoặc thông tin không khớp: cơ quan thuế thông báo trong 02 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận để người nộp thuế điều chỉnh hoặc nộp lại (khoản 1 Điều 22 Thông tư 90/2026/TT-BTC).
Thời gian nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc
Theo điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người nộp thuế đăng ký người phụ thuộc cùng với hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trước ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế và thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi. Trường hợp chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm thì được tính giảm trừ kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng. Thời hạn đăng ký của kỳ tính thuế 2025 trở về trước thực hiện theo quy định cũ (Điều 70 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Mức giảm trừ gia cảnh và lương cơ sở
Mức giảm trừ gia cảnh không gắn với mức lương cơ sở. Lương cơ sở đã tăng từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng từ 01/7/2024 (Nghị định 73/2024/NĐ-CP) và hiện là 2,53 triệu đồng/tháng từ 01/7/2026 (Nghị định 161/2026/NĐ-CP), nhưng mức giảm trừ gia cảnh được quy định riêng.
Từ kỳ tính thuế 2026, theo khoản 1 Điều 10 Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 (và Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15), mức giảm trừ gia cảnh là:
- Đối với người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
- Đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.
Trước đó, từ kỳ tính thuế 2020 đến hết kỳ tính thuế 2025, mức giảm trừ là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm) cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, theo Luật Thuế TNCN 2007).
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Luật 109/2025/QH15
- Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15
- Nghị định 253/2026/NĐ-CP
- Thông tư 87/2026/TT-BTC
- Thông tư 90/2026/TT-BTC
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP
- Thông tư 111/2013/TT-BTC
- Nghị định 73/2024/NĐ-CP
- Luật 04/2007/QH12
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



