Trả lời nhanh

Hồ sơ kế toán xây dựng: thay thế vật tư so với dự toán phải được chủ đầu tư đồng ý bằng văn bản; thời gian tính lương căn cứ thực tế thi công và biên bản nghiệm thu, kéo dài so với hợp đồng thì lập phụ lục. Về thuế GTGT công trình ngoại tỉnh theo Thông tư 89/2026/TT-BTC: khai mẫu 05/GTGT với cơ quan thuế tỉnh nơi có công trình, số thuế bằng doanh thu chưa thuế nhân 1%, áp dụng từ 01/7/2026 đến hết 31/12/2026. Hóa đơn xây dựng lập tại thời điểm nghiệm thu, bàn giao theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

Ý chính

  • Thay thế vật tư khác dự toán cần chủ đầu tư đồng ý bằng văn bản
  • Thời gian tính lương căn cứ thời gian thực tế và biên bản nghiệm thu; kéo dài so với hợp đồng thì lập phụ lục
  • Công trình ngoại tỉnh: khai thuế GTGT mẫu 05/GTGT với cơ quan thuế tỉnh nơi có công trình, nộp thuế tại tỉnh đó
  • Thuế GTGT công trình ngoại tỉnh tính 1% trên doanh thu chưa có thuế GTGT (điểm b.1 khoản 3 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC)
  • Số thuế đã nộp ở tỉnh có công trình được cơ quan thuế bù trừ với số phải nộp tại trụ sở chính
  • Hóa đơn xây dựng, lắp đặt lập tại thời điểm nghiệm thu, bàn giao (điểm c khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP)
  • Mua hàng hóa, dịch vụ từ 05 triệu đồng trở lên cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính chi phí và khấu trừ GTGT

Theo quy định tại thời điểm đăng bài (31/05/2018); chính sách có thể đã thay đổi.

Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Thông tư 89/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 01/7/2026) về khai thuế giá trị gia tăng đối với công trình xây dựng ngoài tỉnh, Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn (hiệu lực từ 01/7/2026) và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15.

Dưới đây là các câu hỏi thường gặp khi làm hồ sơ kế toán xây dựng, kèm phần trả lời.

Chi phí lán trại là gì? Gồm những loại nào?

  • Chi phí lán trại thông thường được tính theo tỷ lệ phần trăm trong dự toán (bài trước đây ghi 1%; tỷ lệ cụ thể theo văn bản hướng dẫn về xác định chi phí đầu tư xây dựng áp dụng cho từng công trình). Nó là chi phí để xây dựng nhà tạm cho nhân công ở tạm để thi công công trình.
  • Như: Tre, nứa, gỗ, bạt, nhân công dựng lán, thép. Các loại vật tư này mình đi mua ngoài về rồi HT vào chi phí lán trại chứ không phải xuất từ vật tư chính ra làm. Tổng số tiền dựng lán trại bằng hoặc lớn hơn chi phí lán trại quy định trong dự toán

Chi phí chung trong xây dựng gồm những gì?

Chi phí ngoại giao, Chi phí lương cho cán bộ quản lý, chi phí công cụ dụng cụ, chi phí điện, nước

Chi phí khác trong xây dựng gồm những gì?

Tre, nứa, phông bạt, xô xách vữa, bảo hộ lao động

Có thể thay thế vật tư tương tự khác so với dự toán hay không?

Có thể được nhưng cần phải xin ý kiến của chủ đầu tư, nếu có sự đồng ý bằng văn bản thì mới được thay thế vật tư trong XD- vì khi làm thầu đã phải thuyết trình làm vật tư gì- lấy ở đâu.

Thời gian làm lương căn cứ trên thời gian thực tế hay thời gian trên hợp đồng?

  • Thời gian làm lương căn cứ trên thời gian thực tế và BB nghiệm thu chứ không căn cứ thời gian trên hợp đồng.
  • Nếu hợp đồng quy định là 6 tháng mà thực tế thi công 12 tháng thì lập thêm phụ lục hợp đồng nêu rõ lý do kéo dài tiến độ thi công có xác nhận của chủ đầu tư

Nhật ký thi công là gì?

  • Nhật ký thi công chính là việc ghi chép lại hết toàn bộ công việc diễn ra hằng ngày tại công trường nhằm mục đích để theo dõi được tiến độ công việc thực hiện dưới công trình để báo cáo lên phòng kế toán hạch toán cho đúng. Trong nhật ký thi công ghi rõ các nội dung như: Ngày tháng năm thi công. Công việc làm gì, vật tư xuất kho ra bao nhiêu, số nhân công làm việc, chi phí lương nhân công của ngày….
  • Nó là cơ sở để kế toán tổng hợp lập hồ sơ lương và xuất vật tư thì nó mang tính sát thực tế hơn.

Hồ sơ thuế vãng lai được nộp theo từng lần phát sinh doanh thu theo tháng hay theo quý?

Theo điểm c.4 khoản 1 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC, doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ có hoạt động xây dựng tại tỉnh khác với nơi đóng trụ sở chính, giá trị công trình gồm cả thuế GTGT từ 01 tỷ đồng trở lên (trừ hoạt động xây dựng trong khu phi thuế quan, tư vấn, khảo sát, thiết kế, kế toán, bảo hiểm) thì khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh; nếu trong tháng phát sinh nhiều lần thì được khai theo tháng. Hồ sơ khai thuế lập theo mẫu 05/GTGT và nộp cho cơ quan thuế tỉnh nơi có công trình (điểm b.2 khoản 3 Điều 19). Không phải theo quý.

Lưu ý: theo khoản 2 Điều 100 Thông tư 89/2026/TT-BTC, quy định tại điểm c.4 khoản 1, các điểm b, c, d, đ và e.1 khoản 3, khoản 4 Điều 19 thực hiện đến hết ngày 31/12/2026. Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo từng lần phát sinh thực hiện theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP; bài trước đây ghi hạn 10 ngày, hiện chưa đối chiếu được nguồn nên không nêu số ngày cụ thể.

Thuế vãng lai khi 1% là tính trên giá trước thuế hay giá sau thuế?

Theo điểm b.1 khoản 3 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC, số thuế GTGT phải nộp cho từng tỉnh của hoạt động xây dựng bằng doanh thu chưa có thuế GTGT tại tỉnh đó nhân với 1% (bài trước đây ghi tỷ lệ 2%, nay không còn đúng). Doanh thu chưa có thuế GTGT được xác định theo hợp đồng.

Trường hợp công trình xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước, Kho bạc Nhà nước khấu trừ 1% trên doanh thu chưa có thuế GTGT khi chủ đầu tư thanh toán (khoản 4 Điều 19). Nếu hợp đồng ký theo giá đã có thuế GTGT thì doanh thu chưa thuế bằng giá trị hợp đồng chia (1 + thuế suất). Như vậy cả hai trường hợp đều tính trên giá chưa có thuế, không tính trên giá sau thuế như nội dung cũ của bài.

Ví dụ: hợp đồng giá trị 1.100.000.000 đồng đã gồm thuế GTGT 10%. Doanh thu chưa thuế = 1.100.000.000 / 1,1 = 1.000.000.000 đồng. Thuế nộp tại tỉnh có công trình = 1.000.000.000 x 1% = 10.000.000 đồng.

Chứng từ nộp thuế vãng lai phát sinh trong tháng trước mà tháng sau mới kê khai để khấu trừ thuế GTGT trên chỉ tiêu 39 của tờ khai tháng, quý có được không?

Ví dụ như chứng từ nộp thuế vãng lai tháng 10/2015 mà tháng 11/2015 mới kê khai (ví dụ theo quy định cũ).

Theo điểm b.3 khoản 3 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC, doanh nghiệp tổng hợp doanh thu chưa có thuế GTGT của hoạt động xây dựng vào hồ sơ khai thuế tại trụ sở chính để xác định số thuế phải nộp; số thuế GTGT đã nộp tại tỉnh có công trình được cơ quan thuế tự động luân chuyển trong hệ thống để bù trừ với số thuế phải nộp tại trụ sở chính. Cách nhập chỉ tiêu 39 của tờ khai cũ không còn là căn cứ; việc ghi chỉ tiêu trên tờ khai thực hiện theo hướng dẫn của mẫu tờ khai hiện hành.

Tờ khai thuế GTGT cho công trình ngoại tỉnh – Mẫu 05/GTGT nộp ở đâu khi phát sinh thuế vãng lai?

Theo điểm b.2 khoản 3 Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC, nhà thầu ký hợp đồng trực tiếp với chủ đầu tư để thi công công trình tại tỉnh khác với nơi đóng trụ sở chính khai thuế GTGT theo mẫu 05/GTGT với cơ quan thuế của tỉnh nơi có công trình và nộp số thuế đã kê khai vào ngân sách tại tỉnh đó. Nếu Kho bạc Nhà nước đã khấu trừ thì nhà thầu không phải nộp số tiền đã khấu trừ.

Ví dụ: Công ty tại Hà Nội có công trình tại Hà Tĩnh thì nộp mẫu 05/GTGT cho cơ quan thuế tỉnh Hà Tĩnh (nơi có công trình), nộp thuế tại Hà Tĩnh. Bài trước đây ghi nộp "chi cục thuế" gần công trình, nay xác định theo cơ quan thuế của tỉnh nơi có công trình.

Chi phí bảo lãnh, bảo hành công trình xây dựng được hạch toán như thế nào?

Khoản tiền ký quỹ để bảo lãnh, bảo hành (nếu có): Nợ TK 244 (Ký quỹ, ký cược) / Có TK 112. Khi nhận lại tiền ký quỹ thì ghi ngược lại: Nợ TK 112 / Có TK 244. Phí dịch vụ bảo lãnh trả cho ngân hàng là chi phí, không ghi vào TK 244. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC hạch toán khoản ký quỹ này vào TK 1386 - Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược (Nợ TK 1386/Có TK 112; khi nhận lại ghi ngược lại).

Hồ sơ nộp thuế vãng lai gồm những gì?

  • Lập tờ khai thuế GTGT cho công trình ngoại tỉnh (mẫu 05/GTGT Phụ lục I kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC).
  • Các tài liệu kèm theo (ví dụ hợp đồng thi công, giấy đăng ký doanh nghiệp) theo thành phần hồ sơ quy định tại Phụ lục I Thông tư 89/2026/TT-BTC và yêu cầu của cơ quan thuế nơi có công trình. Bài trước đây nêu "mẫu 01 Thông tư 80" và hạn 10 ngày theo quy định cũ (Thông tư 80/2021/TT-BTC đã được Thông tư 89/2026/TT-BTC thay thế).
  • Nộp thuế vào ngân sách tại tỉnh nơi có công trình. Với công trình xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước có giá trị từ 01 tỷ đồng (gồm thuế GTGT) trở lên, Kho bạc Nhà nước khấu trừ 1% khi chủ đầu tư thanh toán, nhà thầu không phải nộp lại phần đã khấu trừ; không khấu trừ với các khoản nêu tại điểm b khoản 4 Điều 19 (ví dụ tạm ứng vốn, công trình dưới 01 tỷ đồng, tư vấn, khảo sát, thiết kế).

Hóa đơn xuất hoàn thành công trình thường khoảng thời gian nào sau khi có biên bản nghiệm thu?

Theo điểm c khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa. Khoảng "1 tuần làm việc" nêu trong bài trước đây chỉ là thông lệ thực tế, không phải thời hạn do Nghị định quy định.

Công trình đã nghiệm thu nhưng chưa quyết toán khối lượng công việc hoàn thành thì có được xuất hóa đơn không? Giá trị phần trăm bảo lãnh hợp đồng thông thường là bao nhiêu phần trăm ?

Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hóa đơn lập tại thời điểm nghiệm thu, bàn giao khối lượng hoàn thành (điểm c khoản 4 Điều 9); khi bàn giao từng hạng mục, công đoạn thì mỗi lần bàn giao đều phải lập hóa đơn cho khối lượng, giá trị tương ứng (khoản 3 Điều 9). Nếu khi quyết toán có thay đổi giá trị, khối lượng theo kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì lập hóa đơn cho phần chênh lệch (điểm a khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC). Mức bảo lãnh tùy từng hợp đồng, thường là 3% hoặc 5%, phần lớn các hợp đồng là 5% (thông lệ thực tế, không phải mức do pháp luật ấn định chung).

Khi công ty nhà thầu lấy hóa đơn đầu vào nhân công của các công ty chuyên cung cấp nhân công thì trên hóa đơn có tiền thuế GTGT. Để hợp lý hóa chi phí này và thuế GTGT được khấu trừ thì cần những hồ sơ gì?

  • Hóa đơn đầu vào thuê nhân công
  • Hợp đồng cung cấp nhân công
  • Thanh lý hợp đồng
  • Biên bản nghiệm thu công việc nhân công hoàn thành
  • Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên (điểm c khoản 1 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 và điểm c khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP đối với chi phí được trừ; Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP đối với khấu trừ thuế GTGT)
Thực hành cùng giảng viênMuốn làm được việc này trên chứng từ thật? Học kèm 1-1 với giảng viên Đức Minh.Xem khoá học

Căn cứ pháp lý

  • Thông tư 89/2026/TT-BTC
  • Nghị định 254/2026/NĐ-CP
  • Thông tư 91/2026/TT-BTC
  • Luật 67/2025/QH15
  • Thông tư 20/2026/TT-BTC
  • Luật 48/2024/QH15
  • Nghị định 320/2025/NĐ-CP
  • Nghị định 181/2025/NĐ-CP

Khoá học liên quan

Kế toán thực tế

Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục