Trả lời nhanh
Tài khoản 111 theo Thông tư 133 phản ánh thu, chi, tồn quỹ tiền mặt gồm tiền Việt Nam và ngoại tệ. Nhập, xuất quỹ phải có phiếu thu, phiếu chi đủ chữ ký; thủ quỹ kiểm kê hằng ngày và đối chiếu sổ quỹ với sổ kế toán. Bên Nợ ghi tiền nhập quỹ, thừa quỹ; bên Có ghi tiền xuất quỹ, thiếu hụt. Trước khi lên BCTC, số dư đầu kỳ sổ cái TK 111 phải khớp bảng cân đối phát sinh và sổ quỹ.
Ý chính
- Nguyên tắc, kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 111 – tiền mặt theo thông tư 133
- Lưu ý về Tài khoản 111 tiền mặt trước khi lên BCTC
- Xử lý tiền mặt âm
Theo quy định tại thời điểm đăng bài (21/08/2017); chính sách có thể đã thay đổi.
Bài viết hướng dẫn nguyên tắc, kết cấu tài khoản 111 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, các lưu ý trước khi lên báo cáo tài chính và cách xử lý khi tiền mặt bị âm.
Nguyên tắc, kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 111 – tiền mặt theo Thông tư 133
Nguyên tắc kế toán
- Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình thu, chi, tồn tiền mặt tại quỹ của doanh nghiệp bao gồm: Tiền Việt Nam, ngoại tệ. Chỉ phản ánh vào TK 111 “Tiền mặt” số tiền Việt Nam, ngoại tệ thực tế nhập, xuất, tồn quỹ.
- Khi tiến hành nhập, xuất quỹ tiền mặt phải có phiếu thu, phiếu chi và có đủ chữ ký của người nhận, người giao, người có thẩm quyền cho phép nhập, xuất quỹ,… theo quy định về chứng từ kế toán. Một số trường hợp đặc biệt phải có lệnh nhập quỹ, xuất quỹ đính kèm.
- Kế toán quỹ tiền mặt phải có trách nhiệm mở sổ kế toán quỹ tiền mặt, ghi chép hàng ngày liên tục theo trình tự phát sinh các khoản thu, chi, nhập, xuất quỹ tiền mặt và tính ra số tồn quỹ tại mọi thời điểm.
- Thủ quỹ chịu trách nhiệm quản lý và nhập, xuất quỹ tiền mặt. Hàng ngày thủ quỹ phải kiểm kê số tồn quỹ tiền mặt thực tế, đối chiếu số liệu sổ quỹ tiền mặt và sổ kế toán tiền mặt. Nếu có chênh lệch, kế toán và thủ quỹ phải kiểm tra lại để xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch.
Kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 111 – Tiền mặt
Bên Nợ:
- Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ nhập quỹ;
- Số tiền Việt Nam, ngoại tệ thừa ở quỹ phát hiện khi kiểm kê;
- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư tiền mặt là ngoại tệ tại thời điểm báo cáo (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng so với tỷ giá ghi sổ kế toán).
Bên Có:
- Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ xuất quỹ;
- Số tiền Việt Nam, ngoại tệ thiếu hụt quỹ phát hiện khi kiểm kê;
- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư tiền mặt là ngoại tệ tại thời điểm báo cáo (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm so với tỷ giá ghi sổ kế toán).
Số dư bên Nợ: Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ còn tồn quỹ tiền mặt tại thời điểm báo cáo.
Tài khoản 111 – Tiền mặt, có 2 tài khoản cấp 2:
- Tài khoản 1111 – Tiền Việt Nam: Phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ tiền Việt Nam tại quỹ tiền mặt.
- Tài khoản 1112 – Ngoại tệ: Phản ánh tình hình thu, chi, chênh lệch tỷ giá và số dư ngoại tệ tại quỹ tiền mặt theo giá trị quy đổi ra đồng tiền ghi sổ kế toán.
Lưu ý về Tài khoản 111 tiền mặt trước khi lên BCTC
- Số dư nợ đầu kỳ sổ cái TK 111 = Số dư nợ đầu kỳ TK 111 trên bảng cân đối phát sinh = Số dư Nợ đầu kỳ Sổ Quỹ Tiền Mặt;
- Số Phát sinh nợ có sổ cái TK 111 = Số phát sinh Nợ Có TK 111 trên bảng cân đối phát sinh = Số phát sinh Nợ Có Sổ Quỹ Tiền Mặt,
- Số dư nợ cuối kỳ sổ cái TK 111 = Số dư cuối kỳ TK 111 trên bảng cân đối phát sinh = Số dư Nợ cuối kỳ Sổ Quỹ Tiền Mặt
- Kiểm tra xem số dư trong ngày của tháng có bị âm quỹ, nếu âm quỹ nhập các nghiệp vụ Thu tiền lên trước, nghiệp vụ chi tiền hạch toán sau
- Nếu bị âm thì tìm biện pháp xử lý: lập hợp đồng vay tiền, giấy vay mượn để bổ sung vốn lưu động tạm thời: Nợ TK 111/ có TK 3388 hoặc theo các phương án đề xuất dưới đây
Xử lý tiền mặt âm
- Một là, làm lại giấy phép kinh doanh nâng cao vốn điều lệ => cách này hơi phức tạp do phải đi làm thủ tục xin đổi giấy phép (cách làm này ăn chắc mặc bền)
Nợ 111/ có 411 - Hai là, tất cả các khoản mua hàng hóa đều ghi nhận nợ treo ở tài khoản 331* khi nào có tiền thì trả lại khách hàng
Nợ 152,153..627,641,642….,1331/ có 331*
Nợ 331*/ có 111 - Ba là, làm phiếu thu tiền mặt + hợp đồng vay mượn với cá nhân lãi suất 0% => cách này chiếm tỉ lệ 99% kế toán hay dùng
Nợ 111/ có 3388 - Bốn là, xem như ai đó đầu tư tài trợ cho không, biếu không
Nợ 111/ có 711
=> Cách này thường không ai dùng vì bị đánh thuế TNDN 20%
Có nhiều kế toán làm để tiền mặt bị âm, ghi nhớ tiền mặt không bao giờ được phép âm.
Bài viết và khoá học liên quan
Căn cứ pháp lý
- Thông tư 133/2016/TT-BTC
Khoá học liên quan
Kế toán thực tế
Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục



