Trả lời nhanh

Theo Điều 40 và Điều 45 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người lao động không được hưởng chế độ tai nạn lao động trong 4 trường hợp: suy giảm khả năng lao động dưới 5%; tai nạn do mâu thuẫn cá nhân không liên quan công việc; cố ý tự hủy hoại sức khỏe; sử dụng ma túy, chất gây nghiện trái pháp luật. Nếu suy giảm dưới 5%, người lao động vẫn được sơ cứu, thanh toán chi phí y tế và trả đủ lương khi nghỉ điều trị (Điều 38); người sử dụng lao động vi phạm bị phạt theo Điều 34 Nghị định 283/2026/NĐ-CP từ ngày 10/9/2026.

Ý chính

  • Không hưởng chế độ TNLĐ nếu suy giảm khả năng lao động dưới 5% (khoản 2 Điều 45 Luật ATVSLĐ 2015)
  • Không hưởng nếu tai nạn do mâu thuẫn cá nhân, không liên quan đến thực hiện công việc (điểm a khoản 1 Điều 40)
  • Không hưởng nếu cố ý tự hủy hoại sức khỏe hoặc sử dụng ma túy, chất gây nghiện trái pháp luật (điểm b, c khoản 1 Điều 40)
  • Danh mục chất ma túy hiện hành ban hành kèm Nghị định 28/2026/NĐ-CP (từ 19/01/2026)
  • Suy giảm dưới 5% vẫn được sơ cứu, cấp cứu, thanh toán chi phí y tế ngoài phạm vi bảo hiểm y tế, trả đủ lương khi nghỉ điều trị và không phải trả phí giám định (Điều 38)
  • Vi phạm bị phạt theo Điều 34 Nghị định 283/2026/NĐ-CP: 02 - 04 triệu đồng/người lao động với cá nhân, doanh nghiệp gấp 02 lần

Theo quy định tại thời điểm đăng bài (23/07/2022); chính sách có thể đã thay đổi.

Cập nhật ngày 15/11/2026: bài đã được cập nhật theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/9/2026, thay Nghị định 12/2022/NĐ-CP về mức xử phạt) và Nghị định 28/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 19/01/2026, bãi bỏ Nghị định 57/2022/NĐ-CP về danh mục chất ma túy và tiền chất).

Bị tai nạn thuộc các trường hợp quy định nhưng mức độ suy giảm khả năng lao động dưới 5%

Theo khoản 1 Điều 45 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, các tai nạn được xem xét hưởng chế độ tai nạn lao động bao gồm:

  • Tai nạn xảy ra tại nơi làm việc và trong giờ làm việc.
  • Tai nạn xảy ra ngoài nơi làm việc hoặc ngoài giờ làm việc khi người lao động thực hiện công việc theo yêu cầu của phía người sử dụng lao động.
  • Tai nạn xảy ra trên tuyến đường đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc ngược lại trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý.

Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 45, người lao động chỉ được hưởng chế độ tai nạn lao động khi suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do tai nạn đó. Nếu mức suy giảm dưới 5% thì không được hưởng chế độ này (nhưng vẫn có một số quyền lợi, xem phần cuối bài).

Bị tai nạn do mâu thuẫn của chính người lao động với người gây ra tai nạn cho người đó mà không liên quan đến việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động

Đây là trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 40 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015. Theo khoản 1 Điều 40, người lao động bị tai nạn thuộc các nguyên nhân tại điểm a, b, c dưới đây không được hưởng chế độ từ người sử dụng lao động (Điều 38 và Điều 39); theo khoản 3 Điều 45, cũng không được hưởng chế độ do Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp chi trả.

Bị tai nạn do người lao động cố ý tự hủy hoại sức khỏe của bản thân

Quy định tại điểm b khoản 1 Điều 40 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.

Bị tai nạn do sử dụng ma túy, chất gây nghiện khác trái với quy định của pháp luật

Quy định tại điểm c khoản 1 Điều 40 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015. Các chất ma túy, chất gây nghiện trong trường hợp này được xác định theo Danh mục chất ma túy và tiền chất hiện hành, ban hành kèm theo Nghị định số 28/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 19/01/2026, bãi bỏ Nghị định 57/2022/NĐ-CP và Nghị định 90/2024/NĐ-CP). Trước đó, danh mục này lần lượt nằm trong Nghị định 73/2018/NĐ-CP (đến ngày 24/8/2022) và Nghị định 57/2022/NĐ-CP (từ ngày 25/8/2022).

Bị tai nạn lao động suy giảm dưới 5%, người lao động nhận được gì?

Theo phân tích trên, người lao động bị tai nạn dẫn đến suy giảm khả năng lao động dưới 5% không được hưởng chế độ tai nạn lao động nhưng theo Điều 38 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người lao động vẫn được hưởng một số quyền lợi sau:

Về mức phạt: từ ngày 10/9/2026, hành vi vi phạm trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp bị xử phạt theo Điều 34 Nghị định 283/2026/NĐ-CP (trước đó là Điều 23 Nghị định 12/2022/NĐ-CP). Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 283/2026, mức 2 - 4 triệu đồng/người lao động nêu dưới đây là mức phạt đối với cá nhân; theo điểm b khoản 2 Điều 7, doanh nghiệp bị phạt gấp 02 lần mức này, tức 4 - 8 triệu đồng/người lao động. Mức tối đa 75 triệu đồng tại khoản 1 Điều 34 là mức đối với cá nhân; với doanh nghiệp, mức phạt bằng 02 lần (khoản 1 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP).

Được người sử dụng lao động kịp thời sơ cứu, cấp cứu

Nếu không sơ cứu, cấp cứu kịp thời cho người lao động, người sử dụng lao động sẽ bị phạt từ 02 - 04 triệu đồng/người lao động bị vi phạm (mức đối với cá nhân), tối đa không quá 75 triệu đồng, theo điểm a khoản 1 Điều 34 Nghị định 283/2026/NĐ-CP (trước ngày 10/9/2026: điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị định 12/2022/NĐ-CP).

Được người sử dụng lao động thanh toán toàn bộ chi phí y tế ngoài phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế từ khi sơ cứu, cấp cứu đến khi người lao động điều trị ổn định

Theo khoản 2 Điều 38, người lao động có tham gia bảo hiểm y tế được người sử dụng lao động thanh toán phần chi phí đồng chi trả và những chi phí không nằm trong danh mục do bảo hiểm y tế chi trả; người lao động không tham gia bảo hiểm y tế được thanh toán toàn bộ chi phí y tế.

Nếu không thanh toán, người sử dụng lao động cũng bị phạt từ 02 - 04 triệu đồng/người lao động bị vi phạm (mức đối với cá nhân), tối đa không quá 75 triệu đồng: theo điểm b khoản 1 Điều 34 Nghị định 283/2026/NĐ-CP đối với người lao động có tham gia bảo hiểm y tế, theo điểm c khoản 1 Điều 34 đối với người lao động không tham gia bảo hiểm y tế. Người sử dụng lao động còn bị buộc thanh toán các khoản chi phí này theo điểm a, điểm b khoản 3 Điều 34 (trước ngày 10/9/2026: điểm c khoản 1 Điều 23 Nghị định 12/2022/NĐ-CP).

Trả đủ tiền lương trong thời gian nghỉ việc điều trị, phục hồi chức năng lao động do tai nạn lao động

Nếu người sử dụng lao động không trả đủ tiền lương, người lao động có thể khiếu nại lần đầu đến người sử dụng lao động; nếu không được giải quyết thì khiếu nại lần hai đến cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh hoặc yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động theo quy định hiện hành.

Trường hợp giám định sức khỏe xác định mức độ suy giảm khả năng lao động dưới 5%, người lao động không phải trả chi phí giám định bởi trách nhiệm này thuộc về người sử dụng lao động

Quy định tại điểm b khoản 2 Điều 38 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015. Nếu không trả chi phí giám định, người sử dụng lao động bị phạt từ 02 - 04 triệu đồng/người lao động bị vi phạm (mức đối với cá nhân), tối đa không quá 75 triệu đồng, theo điểm đ khoản 1 Điều 34 Nghị định 283/2026/NĐ-CP và bị buộc trả phí khám giám định theo điểm d khoản 3 Điều 34 (trước ngày 10/9/2026: điểm đ khoản 1 Điều 23 Nghị định 12/2022/NĐ-CP).

Thực hành cùng giảng viênMuốn làm được việc này trên chứng từ thật? Học kèm 1-1 với giảng viên Đức Minh.Xem khoá học

Căn cứ pháp lý

  • Luật 84/2015/QH13
  • Luật 41/2024/QH15
  • Nghị định 283/2026/NĐ-CP
  • Nghị định 28/2026/NĐ-CP
  • Nghị định 24/2018/NĐ-CP

Khoá học liên quan

Kế toán thực tế

Kèm 1-1 trên chứng từ thật · khai giảng liên tục