Lộ trình cải cách tiền lương 2027: Doanh nghiệp, kế toán cần biết gì?

1. Tiến độ cải cách tiền lương mới nhất: Dự kiến trình Trung ương tháng 3/2027

Đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH dự kiến được trình Ban Chấp hành Trung ương tại Hội nghị Trung ương 5 khóa XIV vào tháng 3/2027. Lộ trình xây dựng đề án gồm các mốc chính:

• Tháng 8–10/2026: Hoàn thiện dự thảo Đề án.
• Tháng 1/2027: Hoàn tất dự thảo Nghị quyết của Trung ương.
• Tháng 2/2027: Trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho ý kiến.
• Tháng 3/2027: Trình Ban Chấp hành Trung ương xem xét.

Trước đó, Bộ Nội vụ phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đã sơ kết việc thực hiện Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương, làm cơ sở hoàn thiện các phương án cải cách mới.

2. Vì sao cần cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW?

Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 đặt mục tiêu xây dựng hệ thống tiền lương mới dựa trên vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, thay cho cơ chế tính lương theo mức lương cơ sở và hệ số lương.

Theo lộ trình ban đầu, chính sách tiền lương mới dự kiến áp dụng từ ngày 01/07/2021. Tuy nhiên, việc triển khai phải điều chỉnh do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 và các yếu tố kinh tế – xã hội.

Đến nay, cơ chế lương cơ sở và hệ số lương vẫn đang được áp dụng trong khu vực nhà nước. Vì vậy, việc hoàn thiện đề án mới tiếp tục được đặt ra, đồng thời gắn với yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế và xác định vị trí việc làm.

3. 5 bảng lương mới dự kiến gồm những gì?

Theo định hướng của Nghị quyết 27-NQ/TW, 5 bảng lương mới trong khu vực nhà nước dự kiến được xây dựng dựa trên vị trí việc làm, chức danh và chức vụ, gồm:

• Bảng lương chức vụ: Áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo do bầu cử hoặc bổ nhiệm.
• Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ: Áp dụng đối với công chức, viên chức không giữ chức danh lãnh đạo, theo ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức.
• Bảng lương sĩ quan quân đội, sĩ quan – hạ sĩ quan công an: Xác định theo chức vụ, chức danh.
• Bảng lương quân nhân chuyên nghiệp, chuyên môn kỹ thuật công an.
• Bảng lương công nhân quốc phòng, công nhân công an.

Một nguyên tắc quan trọng là cùng mức độ phức tạp của công việc thì hưởng mức lương tương ứng, đồng thời tách tiền lương và các khoản phụ cấp theo đặc thù công việc, điều kiện lao động hoặc ưu đãi nghề.

4. Cải cách tiền lương ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp và kế toán?

Cải cách tiền lương khu vực nhà nước không trực tiếp thay đổi cách tính lương của doanh nghiệp. Tuy nhiên, kế toán và nhân sự vẫn cần theo dõi vì các chính sách về tiền lương, BHXH và thuế có thể được điều chỉnh khi hệ thống chính sách mới được ban hành.

Doanh nghiệp nên lưu ý:

• Theo dõi thay đổi về BHXH và thuế TNCN: Kịp thời cập nhật các quy định mới có liên quan đến tiền lương, tiền công và các khoản bảo hiểm.
• Rà soát thang bảng lương: Chủ động kiểm tra mức lương, phụ cấp và chính sách trả lương nội bộ khi có quy định mới.
• Cập nhật chính sách thường xuyên: Không nên chờ đến khi chính sách có hiệu lực mới rà soát, đặc biệt với doanh nghiệp có nhiều lao động.

Đối với kế toán, việc cập nhật chính sách tiền lương, BHXH và thuế kịp thời giúp hạn chế sai sót khi tính lương, hạch toán chi phí và thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm, thuế.

5. Câu hỏi thường gặp về cải cách tiền lương

Lương cơ sở có bị bãi bỏ ngay từ năm 2027 không?

Chưa. Đề án dự kiến được trình Trung ương vào tháng 3/2027. Việc thay thế lương cơ sở và hệ số lương còn phụ thuộc vào quyết định và lộ trình triển khai chính thức sau đó.

5 bảng lương mới áp dụng cho những ai?

Dự kiến áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức và các đối tượng thuộc lực lượng vũ trang trong khu vực nhà nước.

Doanh nghiệp tư nhân có áp dụng 5 bảng lương mới không?

Không. 5 bảng lương mới thuộc chính sách tiền lương khu vực nhà nước, không áp dụng trực tiếp cho người lao động tại doanh nghiệp tư nhân. Doanh nghiệp vẫn thực hiện chính sách tiền lương theo quy định riêng dành cho khu vực doanh nghiệp.

Khi nào chính sách tiền lương mới chính thức áp dụng?

Hiện chưa thể xác định chính xác thời điểm áp dụng. Tháng 3/2027 mới là mốc dự kiến trình Đề án lên Trung ương, sau đó còn phụ thuộc vào quá trình thông qua và ban hành các quy định triển khai.